چطور |
1 ماه پیش

یرقان انواع، علائم روش های تشخیص درمان سوالات رایج چطور

یرقان نوعی بیماری است که باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها می‌شود. در بیشتر موارد نوزادان تازه‌متولدشده به یرقان یا همانزردیمبتلا می‌شوند؛ بااین‌حال زردی می‌تواند برای افراد در هر سنی اتفاق بیفتد و به‌طور معمول نتیجه یک بیماری زمینه‌ای است. در این مطلب با علائم یرقان، یرقان در بزرگسالان و نوزادان و روش‌های تشخیص و درمان آن آشنا می‌شویم. در انتهای مقاله هم به سؤالات رایج در مورد یرقان پاسخ می‌دهیم. با ما همراه باشید.

راهنمای مطالعهنمایش
انواع یرقان
علائم یرقان
یرقان در بزرگسالان
یرقان در نوزادان
تشخیص یرقان
درمان یرقان
عوارض یرقان
سؤالات رایج در مورد بیماری یرقان یا زردی

انواع یرقان

سه نوع اصلی یرقان وجود دارد:

  • کبدی: این نوع زردی در نتیجه بیماری یاآسیب کبدیایجاد می‌شود.
  • همولیتیک: این نوع زردی در نتیجه همولیز یا تجزیه سریع گلبول‌های قرمز رخ می‌دهد و منجر به افزایش تولید بیلی‌‌روبین می‌شود.
  • انسدادی: این نوع زردی در نتیجه انسداد مجرای صفراوی ایجاد می‌شود و مانع از خروج بیلی‌روبین از کبد می‌شود.

علائم یرقان

علائم شایع عبارت‌اند از:

  • رنگ زرد پوست و سفیدی چشم‌ها (این زرد شدن پوست به‌طور معمول از صورت شروع می‌شود و به‌سمت بدن پخش می‌شود)؛
  • مدفوع کم‌رنگ؛
  • ادرار تیره؛
  • خارش.

علائم زردی ناشی از سطوح پایین بیلی‌روبین عبارت‌اند از:

  • خستگی؛
  • درد شکم؛
  • کاهش وزن؛
  • استفراغ؛
  • تب؛
  • مدفوع کم‌‌رنگ؛
  • ادرار تیره.

یرقان در بزرگسالان

زردی یا یرقان زمانی اتفاق می‌افتد که بیلی‌روبین در خون شما به مقدار زیاد وجود داشته باشد. بیلی‌روبین یک رنگدانه زرد است که بر اثر تجزیه گلبول‌های قرمز مرده در کبد ایجاد می‌شود. پس از خارج شدن آهن از خون، کبد بیلی‌روبین را از جریان خون تصفیه می‌کند؛ اما اگر مشکلی پیش بیاید و کبد شما نتواند به‌خوبی کار کند، بیلی‌روبین تجمع پیدا کرده و می‌تواند باعث زرد شدن پوست شما شود.

عوامل خطر ابتلا به یرقان در بزرگسالان

به‌طور معمول، ظاهر شدن زردی در بزرگسالاننادراست، اما به دلایل زیادی ممکن است به آن مبتلا شوید:

عوامل رایج

  • هپاتیت:در بیشتر موارد، این عفونت توسط یک ویروس ایجاد می‌شود. برخی داروها و یا اختلالات خودایمنی می‌توانند باعث بروز هپاتیت شوند. این بیماری با گذشت زمان می‌تواند به کبد آسیب برساند و منجر به یرقان شود.
  • بیماری کبدیمرتبط با الکل:اگر مدت‌زمان طولانی (معمولا ۸ تا ۱۰ سال) است که الکل مصرف می‌کنید، باید بدانید که با این کار به کبد خود آسیب جدی وارد می‌کنید. دو بیماری هپاتیت الکلی وسیروز کبدیالکلی ناشی ازمصرف بیش از حد الکلهستند و می‌توانند به کبد شما آسیب برسانند و در نهایت منجر به یرقان شوند.
  • مسدود شدن مجاری صفراوی:مجاری صفراوی لوله‌های باریکی هستند که مایعی به نام صفرا یا زردآب را از کبد و کیسه صفرا به روده کوچک منتقل می‌کنند. گاهی اوقات مجاری صفراوی، توسطسنگ کیسه صفرا، سرطان یا بیماری‌های نادر کبدی مسدود می‌شوند. با مسدود شدن این مجاری، احتمال ابتلا به یرقان نیز افزایش می‌یابد.
  • سرطان لوزالمعده یا پانکراس:این نوع سرطان، دهمین سرطان شایع در مردان و نهمین سرطان شایع در زنان است. این نوع سرطان نیز می‌تواند مجرای صفراوی را مسدود کرده و باعث بروز یرقان شود.
  • کم خونیهمولیتیک:هنگامی که مقدار زیادی گلبول قرمز تجزیه می‌شود، تولید بیلی‌روبین افزایش می‌یابد.
    سندرم ژیلبرت:این بیماری ارثی است و توانایی آنزیم‌ها در پردازش دفع صفرا را مختل می‌کند.
  • مصرف برخی از داروها:داروهایی مانند استامینوفن، پنی‌سیلین،قرص‌های ضدبارداریو استروئیدها با بیماری کبد مرتبط هستند.

عوامل نادر

شرایط نادرتر که ممکن است باعث زردی شود عبارت‌اند از:

  • سندرم کریگلر نجار:این سندروم یک بیماری ارثی است که آنزیم خاص مسئول پردازش بیلی‌روبین را مختل می‌کند.
  • شبه‌زردی (pseudojaundice):این بیماری یک نوع بی‌خطر از زردی است. زرد شدن پوست در این شرایط، ناشی از مقدار بیش از حد بتاکاروتن است، نه بیلی‌روبین. شبه‌زردی معمولا از خوردن مقدار زیادی هویج، کدو یا خربزه به وجود می‌آید.

یرقان در نوزادان

یرقان در نوزادان

یرقان یک مشکل شایع در نوزادان تازه‌متولدشده است. حدود ۶۰ درصد از نوزادان دچار زردی می‌شوند. زردی در نوزادان نارس‌متولدشده قبل از هفته ۳۷ بارداری به میزان ۸۰ درصد افزایش می‌یابد. زردی در نوزادان معمولا در عرض ۷۲ ساعت پس تولد، علائم خود را نشان می‌دهد. گلبول‌‌های قرمز خون در بدن نوزاد تجزیه و جایگزین می‌شوند و این امر باعث تولید بیلی‌روبین بیشتر می‌شود.

علائم به‌طور معمول بدون درمان طی ۲ هفته برطرف می‌شوند؛ بااین‌حال، نوزادان با سطح بیلی‌روبین بسیار بالا نیاز به درمان با تزریق خون یانوردرمانیدارند. سطوح بسیار بالای بیلی‌روبین می‌تواند نوزاد را در معرض ناشنوایی،فلج مغزییا سایر اشکال آسیب مغزی قرار دهد؛ بنابراین در صورت ابتلای نوزاد به یرقان، میزان زردی باید بادقت کنترل شود.

تشخیص یرقان

پزشک برای تشخیص این بیماری یک آزمایش بیلی‌روبین برای شما تجویز می‌کند. این آزمایش میزان بیلی‌روبین موجود در خون شما، شمارش کامل خون (CBC) و سایر آزمایش‌های کبدی را اندازه‌گیری می‌کند. اگر به یرقان مبتلا شده باشید، سطح بیلی‌روبین خون شما بالا خواهد بود.

پزشک از شما در مورد علائم و سابقه پزشکی شما سؤال می‌کند. همچنین ممکن است معاینه فیزیکی و آزمایش‌های بیشتری از جمله آزمایش‌های تصویربرداری را هم برای کشف علت آن تجویز کند.

درمان یرقان

در بزرگسالان، به‌طور معمول خود یرقان درمان نمی‌شود، بلکه پزشک بیماری‌ای که باعث ایجاد آن شده را درمان می‌کند.

روش درمان باتوجه به علت بیماری تعیین می‌شود، به‌عنوان‌ مثال:

  • زردی ناشی از کم‌خونی ممکن است با افزایش مقدار آهن در خون از طریق مصرف مکمل‌های آهن یا خوردنغذاهای سرشار از آهندرمان شود.
  • زردی ناشی از هپاتیت نیاز به داروهای ضدویروسی یا استروئیدی دارد. در صورت ابتلا به هپاتیت ویروسی حاد، با شروع بهبود علائم مربوط به کبد، زردی به خودی خود از بین می‌رود.
  • اگر مسدود شدن مجرای صفراوی منشأ یرقان شما باشد، پزشک ممکن است جراحی را برای باز کردن مجاری پیشنهاد کند.
  • اگر زردی ناشی از استفاده از دارو باشد، درمان شامل استفاده از یک داروی جایگزین است.

عوارض یرقان

عوارض یرقان معمولا به‌دلیل مشکل زمینه‌ای است که باعث این بیماری شده، نه خود یرقان! به‌عنوان‌ مثال، اگر انسداد مجاری صفراوی منجر به زردی شود، ممکن است خون‌ریزی کنترل‌نشده ایجاد شود. خون‌ریزی به این دلیل اتفاق می‌افتد که انسداد مجاری باعث کمبود ویتامین‌های موردنیاز برای لخته شدن می‌شود. خارش شدید پوست وبی‌خوابیهم از عوارض ابتلا به این بیماری هستند.

سؤالات رایج در مورد بیماری یرقان یا زردی

– آیا یرقان واگیردار است؟

بیماری یرقان به خودی خود واگیردار نیست، اما شرایط زمینه‌ای ایجادکننده آن می‌توانند مسری باشند.

– برای درمان یرقان چه بخوریم؟

روزانه حداقل ۸ لیوانآب بنوشید. میوه‌هایی مانند پاپایا و انبه را انتخاب کنید که سرشار از آنزیم‌های گوارشی هستند.غذاهای سرشار از فیبرمانند جو دوسر، انواع توت‌ها و بادام را در برنامه غذایی‌تان بگنجانید. مصرف آجیل، حبوبات وغلات کاملنیز در درمان این بیماری مؤثر است.

– یرقان انسدادی چیست؟

زردی یا یرقان انسدادی نوع خاصی از زردی است که در آن علائم به‌دلیل تنگی یا مسدود شدن مجاری صفراوی یا مجرای لوزالمعده ایجاد می‌شود و از تخلیه طبیعی صفرا از جریان خون به روده جلوگیری می‌کند.

– یرقان در نوزادان معمولا در چه مدتی برطرف می‌شود؟

زردی معمولا طی ۲ هفته در نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می‌کنند برطرف می‌شود. در نوزادانی که ازشیر مادرتغذیه می‌کنند ممکن است بیش از ۲ تا ۳ هفته طول بکشد. اگر زردی نوزاد شما بیش از ۳ هفته طول کشید، حتما دوباره به پزشک مراجعه کنید.

– چگونه می‌توانیم از ابتلا به یرقان جلوگیری کنیم؟

زردی با عملکرد کبد ارتباط دارد. به‌همین‌خاطر لازم است با داشتنرژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و مصرف نکردن الکل، سلامت این اندام حیاتی را حفظ کنید.

سایر منابع:healthline



#‌روانشناسی منبع: چطور

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

موضوع عشق واقعی قرن ها مورد بحث بوده است. بدبین ها اغلب قسم می خورند که وجود ندارد، در حالی که رمانتیک های ناامید فکر می کنند همه باید برای یافتن همنوعان خود تلاش کنند. با توجه به اینکه علم اکنون…

5 روز پیش

تجربه افکار و تمایلات خودکشی می تواند ترسناک و مقابله کننده باشد. بسیاری از افراد در مقطعی از زندگی خود چنین افکاری را تجربه خواهند کرد. وقتی احساس خودکشی می کنید یا شروع به فکر کردن به مرگ می کنید،…

6 روز پیش

احساس تحقیر شدن در رابطه یکی از مشکلاتی است که عمیقاً روابط عاطفی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به آن آسیب می‌زند. این احساس باعث می‌شود که افراد اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و نتوانند آن طور که می‌خواهند در زندگی عمل کنند.

6 روز پیش

به غیر از معدود روشنفکران، این اشتباه نیست که فرض کنیم و بگوییم که اکثر مردم امروز خوشحال نیستند. دلیل این امر این است که انسان بیش از حد مادی گرا شده است. او بیشتر بر جمع آوری مادیات و از دست دادن…

۱ هفته پیش

نیکتوفوبیا (ترس از تاریکی در بزرگسالان): ممکن است همه ی ما ترس از تاریکی را در کودکی و زمان های دور تجربه کرده باشیم اما این

۱ هفته پیش

هنوز نمی‌ دانیم که علاقه به موسیقی غمگین خوب است یا نه. غم معمولا احساسی‌ ست که سعی می‌کنیم از آن اجتناب کنیم. شاید حتی این نوع موسیقی را مایه افسردگی و نامطلوب به حساب آورند. با این حال، چیزی در موسیقیِ غمگین است که ما را به خود می‌کِشد و ما را به اوج می‌برد. ولی چرا شنیدن موسیقی غمگین حس خوبی به ما می‌دهد؟

۱ هفته پیش

بهترین روانکاو آیا می دانید که روانکاور کیست و چه وظایفی دارد؟ بسیاری از مردم تفاوت میان روانکاو و روانشناس را نمی دانند و از شرح وظایف آن ها اطلاعات

۱ هفته پیش

فوبیا یک ترس غیرمنطقی از چیزی است که بعید است باعث آسیب شود. خود این کلمه از کلمه یونانی phobos گرفته شده است که به معنای ترس یا وحشت است. به عنوان مثال هیدروفوبیا به معنای واقعی کلمه ترس از آب است.…

۱ هفته پیش

افراد مبتلا به پیکا موادی را مصرف می‌کنند که ارزش غذایی ندارند. از مواد بی‌ضرری مثل یخ گرفته تا مواد خطرناک مثل تکه‌های رنگ یا فلز.

۱ هفته پیش

در حالی که خود اندیشی مفید است، نشخوار فکری مضر است. تمرکز بر مشکلات خود، بزرگ‌نمایی بدبختی و میزبانی از مهمانی ترحم خود تنها باعث افزایش ناراحتی شما می‌شود. شاید شما مکالمه ای را که با رئیس خود…

۱ هفته پیش

در طی چند ماه گذشته، من از تعداد زیادی زن و مرد شنیده ام که پس از اعتماد به افراد اشتباه، چالش های عمیق و حتی آسیب های روحی را تجربه کرده اند. از آنجایی که آنها به این افراد جعلی، متقلب یا افراد بی…

۱ هفته پیش

قاطعیت یعنی تصمیم‌گیری با بررسی منطقی جوانب مختلف بدون وسواس درباره نتیجه‌ای کاملا درست. افراد قاطع بدون ترس از نتیجه تصمیم‌گیری می‌کنند.

۱ هفته پیش

نوجوانی یکی از دوره هایی است که در آن فرد دستخوش تغییرات فیزیکی، هورمونی و ظاهری زیادی می شود. یکی از این تغییرات رشد جنسی نوجوان می باشد. از این رو لازم

۱ هفته پیش

بیشتر...