چطور |
1 سال پیش

شخصیت مقعدی فرار از به هم ریختگی با نظم افراطی چطور

ایده‌های فروید، بی‌آنکه به منشأ روان‌کاوانه بسیاری از آنها آگاه باشیم، در ذهن ناخودآگاه جمعی ما ریشه دوانده‌اند و رفتارمان را در زندگی روزمره تعیین می‌کنند. «شخصیت مقعدی» یکی از نظریه‌های معروف فروید است که باکنترل‌گری، توجه به جزئیات و سازمان‌دهی وسواس‌گونه محیط و افراد تعریف می‌شود. همراه ما باشید تا بیشتر درباره این ناهنجاری شخصیتی صحبت کنیم.

تعریف شخصیت مقدی

مهم‌ترین ویژگی شخصیت مقعدی (Anal Personality) یا نگه‌دارنده مقعدی (Anal Retentive Personality) نیاز شدید به کنترل محیط و توجه وسواسی به جزئیات (حتی جزئیات غیرضروری) است. گاهی مشکل چنان جدی می‌شود که این رفتار برای اطرافیان فرد و حتی خود او آزاردهنده می‌شود، اما فرد قدرت کافی برای تغییر این نیاز و انگیزه را ندارد. چنین فردی قبل از خرید یک محصول روزها و هفته‌ها تحقیق می‌کند و در نهایت با خواندن چند نظر منفی در میان هزاران نظر مثبت، از خرید منصرف می‌شود.

رفتار مقعدی در حقیقت تلاش فرد برایدفع اضطراببا ایجاد توهم نظم است! اضطرابی که از تصور هرج‌و‌مرج قریب‌الوقوع نشئت می‌گیرد و فرد تلاش می‌کند با ایجاد نظم و کنترل شدید محیط، از این هرج‌و‌مرج جلوگیری کند.

رشد شخصیت از دیدگاه فروید

زیگموند فروید، عصب‌شناس اتریشی، اولین کسی بود که این تیپ شخصیتی را به‌عنوان بخشی از نظریهروان‌کاویمطرح کرد. این روان‌کاو رشد اولیه روانی و جنسی کودک را به ۳ مرحله تقسیم کرده است:

  • مرحله دهانی (تولد تا ۱سالگی)؛
  • مرحله مقعدی (۱ تا ۳سالگی)؛
  • مرحله فالیک (۳ تا ۶سالگی).

در مرحله مقعدی، کودک برای اولین بار با مفهوم توالت آشنا می‌شود و می‌فهمد که می‌تواند علاوه بر زمان رفتن به دست‌شویی، خود و محیط اطرافش را نیز کنترل کند. کودک برای اولین بار تصمیم می‌گیرد که به خواسته‌های والدین گوش دهد یا خیر و به‌کرات از واژه «نه» استفاده می‌کند.

تمام مشکلات و کشمکش‌های کودک و والدین بر سر آموزش توالت در این دوره می‌تواند زمینه رشد «شخصیت مقعدی» را فراهم کند.در واقعوالدین سخت‌گیر که تلاش می‌کنند به‌زور و با تنبیه یا زودتر از موعد آموزش توالت به کودک را آغاز کنند، او را به‌سمت رشد شخصیت نگه‌دارنده مقعد سوق می‌دهند.

ویژگی افراد دارای شخصیت مقعدی

ویژگی‌‌های بارز این تیپ شخصیتی عبارت‌اند از:

  • دقت زیاد؛
  • احتیاط فراوان؛
  • بدگمانی؛
  • لجبازی؛
  • خساست؛
  • وسواس شستشوو تمیزی یا مرتب‌بودن؛
  • کمال‌گرایی؛
  • جزئیات‌گرایی؛
  • اتکای بیش از حد به خود؛
  • طبقه‌بندی یا جمع‌آوری اشیا.

رفتار روزمره شخصیت مقعدی

اگر نشانه‌های شخصیت مقعدی را در خود می‌بینید اما هنوز مطمئن نیستید، این چند سؤال را از خود بپرسید:

  • آیا در خواربارفروشی محله، از هر قلم جنس ۱۰ تا برمی‌دارید تا تمام نشود؟
  • آیا اسکناس‌های کیف‌پولتان را به‌ترتیب کهنگی می‌چینید تا اول کهنه‌ها را خرج کنید؟
  • آیا قبل از تایپ کلمات در شبکه‌های اجتماعی، ۱ بار جست‌و‌جو می‌کنید تا ببینید باید از خط فاصله استفاده کنید یا نیم‌فاصله؟
  • آیا موجودی مواد غذایی خانه را به ترتیب نوبت خرید آنها دسته‌بندی می‌کنید تا اول قدیمی‌ها را مصرف کنید؟
  • موقع تنظیم ساعت‌های خانه باید خیالتان از بابت اینکه همگی روی یک دقیقه و ثانیه تنظیم هستند راحت شود؟
  • خطاها و اشتباهات کوچک به‌شدت آزارتان می‌دهند؟
  • تا‌به‌حال کسی از حساسیت عجیبتان به نظم محیط اطراف شکایت کرده است؟
  • فکر می‌کنید موقع مصرف اقلامی مثل دستمال‌کاغذی یا خرج‌کردن پول خسیس هستید؟

همه این رفتارها از نیاز شدید به کنترل محیط نشئت می‌گیرند و زنگ خطر شخصیت مقعدی محسوب می‌شوند.

اختلال شخصیت وسواسی جبری

اختلال شخصیت وسواسی اجباری

شخصیت ناهنجار مقعدی وجه اشتراک زیادی بااختلال شخصیت وسواسی جبری (OCPD)دارد. از جمله تمایل شدید به برقراری نظم و کنترل محیط صرفا با هدف کاهش اضطراب درونی. افراد مبتلا به OCPD همواره با مشکلات جزئی‌نگری، وسواس نظم، کمال‌گرایی و میل درونی به وضع قانون و پیروی از آن دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، نمی‌توانند وظایف مهم را به کسی بسپارند و در روابط بین‌فردی فوق‌العاده لجباز و سخت‌گیرند. حتی ممکن است دست‌ودلشان به خرج‌کردن یا دور‌ریختن اشیای قدیمی نرود.

معمولا شخصیت مقعدی نوعی تیپ شخصیتی و OCPD نوعی اختلال روانی در نظر گرفته می‌شود که در زندگی روزمره فرد اختلال ایجاد می‌کند.

درمان شخصیت مقعدی

اگر همین الان بعد از خواندن این مقاله متوجه نشانه‌های شخصیت مقعدی در خود شده‌اید و حالا می‌خواهید بدانید با رفتارهای نامطلوب این تیپ شخصیتی چه کنید، ابتدا باید ببینید این رفتارها برای شما و اطرافیانتان آزاردهنده‌اند یا خیر.

اگر وضعیت حادتان باعث مشکلاتتصمیم‌گیریو کنترل محیط شده است و زمانی که مدیریت اوضاع با شما نیست احساس اضطراب می‌کنید، حتما با متخصص سلامت روان صحبت کنید. او روش‌هایمدیریت اضطرابو کنترل‌گری را به شما می‌آموزد. اگر نمی‌توانید وظایف را بین اعضای گروه تقسیم کنید و همیشه بار مسئولیت روی دوش شما سنگینی می‌کند، باز هم پیشنهاد ما صحبت با متخصص سلامت روان است. اما اگر نشانه‌های شخصیت مقعدی به‌قدری در وجودتان پررنگ نیست که باعث آزار اطرافیان شود، دیگران از خصلت‌هایتان ناراحت نمی‌شوند و شخصیت شما را می‌پذیرند، لزوما نیازی به پیگیری نیست و می‌توانید به زندگی عادی خود ادامه دهید.

کنارآمدن با شخصیت مقعدی

اگر با کسی زندگی می‌کنید که می‌بینید رفتار نگه‌دارنده مقعدی به‌وضوح در زندگی روزمره او اختلال ایجاد می‌کند، باعث ناراحتی شما و خودش می‌شود، قادر به کنترل تکانه‌های خود نیست و در صورت نادیده‌گرفتن اوضاع احساس اضطراب می‌کند، همه اینها زنگ خطر شخصیت مقعدی نیازمند پیگیری و درمان هستند.

اما اگر فرد مدنظر با خوشحالی اسکناس‌هایش را مرتب می‌کند، از ایجاد نظم و سازمان‌دهی اوضاع لذت می‌برد و این کارها برایش شادی‌آور است، با نسخه ملایم شخصیتی روبه‌رو هستید که فروید سال‌ها قبل معرفی کرده است و علتش می‌تواند بی‌توجهی والدین به برخی نیازهای کودک باشد. این بی‌توجهی جزئی، در بزرگ‌سالی مشکلات کمتری ایجاد می‌کند و از نظر اجتماع قابل‌قبول‌تر از شخصیت مقعدی است.

هر فردی ممکن است در مقطعی از زمان دچار علائم شخصیت مقعدی شود. در چنین مواقعی به یاد بیاورید این رفتارها نشانه اضطراب کنترل‌نشده فرد و تلاش او برای درست‌کردن اوضاع نابسامان‌اند.

کلام آخر

بسیاری از ما در مدرسه و محل کار با شخصیت‌های مقعدی و توجه آزاردهنده آنها به جزئیات روبه‌رو شده‌ایم. مثلا مدیرانی که وسواس نظمشان برای ما دیوانه‌کننده بوده و فکر می‌کرده‌اند همیشه راه بهتری برای انجام‌دادن کارها وجود دارد. امیدواریم بعد از خواندن این مقاله و شناخت این تیپ شخصیتی، کنار‌آمدن با چنین افرادی برایتان راحت‌تر از قبل شده باشد.

شما درباره شخصیت مقعدی چه اطلاعاتی دارید؟ لطفا دانسته‌هایتان را در بخش دیدگاه‌ها در انتهای همین صفحه با ما در میان بگذارید.



#‌روانشناسی منبع: چطور

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

اختلال دوقطبی یک اختلال خلقی مزمن است که باعث تغییرات شدید در خلق و خو، سطح انرژی و رفتار می شود. دوره‌های شیدایی و هیپومانیک نشانه اصلی این بیماری هستند و اکثر افراد مبتلا به اختلال دوقطبی دوره‌های افسردگی نیز دارند. این بیماری با داروها، رواندرمانی، تغییر شیوه زندگی و سایر درمان ها قابل کنترل […]

7 ماه پیش

این یک باور کلیشه ای است که بزرگترین مشکلات در ازدواج حول محور پول و رابطه جنسی می چرخد. اما این ها تنها مشکلاتی نیستند که می توانند یک رابطه طولانی مدت را ایجاد یا از بین ببرند. مجموعه ای از…

8 ماه پیش

کتاب خودیاری برای درمان پانیک کتابی است به زبان ساده درباره حملات پانیک. در این کتاب در ابتدا خواننده با ساختار پانیک و دلایل ایجاد آن آشنا می شود

1 ماه پیش

کتاب خودیاری برای درمان وسواس فکری عملی به زبان ساده توسط دکتر کامیار سنایی مرداد ماه سال ۱۳۹۹ نگاشته‌شد. بهنرین کتاب برای کمک به درمان وسواس فکری عملی...

1 ماه پیش

اضطراب جدایی چیست؟ طبیعی است که فرزند خردسال شما هنگام جدایی از شما احساس اضطراب کند. در اوایل کودکی، گریه کردن، عصبانیت، یا چسبیدن (همه نشانه‌های اضطراب جدایی) واکنش‌های سالم به جدایی و مرحله طبیعی رشد هستند. ممکن است از تولد کودک شروع شود و ممکن است تا سن چهار سالگی دوباره تکرار شود. در […]

7 ماه پیش

خانواده اولین و مهم‌ترین بافت اجتماعی را برای رشد فرد فراهم می‌سازد. روش‌هایی كه والدین در تربیت فرزندان خود به كار می‌گیرند، نقشی اساسی در تأمین سلامت روانی فرزندان آنها خواهد داشت به‌طوریکه اکثر مشکلات رفتاری کودکان منعکس کننده‌ی رفتارهای است.

8 ماه پیش

کتاب صوتی وسواس: کتاب خودیاری برای درمان وسواس فکری- عملی به زبان ساده توسط دکتر کامیار سنایی در مردادماه سال ۱۳۹۹ نگاشته شد. این کتاب راهنمایی جامع برای...

1 ماه پیش

کتاب صوتی پورنوگرافی لذت ممنوعه را می توانید از طریق فروشگاه سایت دکتر سنایی تهیه کنید. همچنین از طریق شماره واتس آپ 00989034733009 نیز می توانید سفارش...

1 ماه پیش

اختلال اضطراب فراگیر (GAD) چیست؟ علائم و نشانه های GAD، درمان اختلال اضطراب فراگیر، دارودرمانی برای اضطراب

7 ماه پیش

بیشتر...