۱ هفته پیش
2 بازدید

کلیسا هفتوان؛ یادگاری از دوره صفوی + تصاویر

آذربایجان غربی در شمال غربی کشور علاوه بر طببعت زیبایش به رنگین کمان اقوام و ادیان نیز شهره است استانی که با کلیساهای متعدد زیبایش انسان را به قعری از تاریخ سوق می‌دهد.
 
برای دیدن کلیسا هفتوان باید به سلماس در ۹۲ کیلومتری مرکز استان سفر کرد. سلماس دارای  ۲۴ کلیسا تاریخی ثبت  شده در فهرست آثار ملی است که متعلق به جامعه ارمنیان ایران است که این کلیساها شامل هفتوان، سرنیق، سور، پکاچیک،  قلعه سربنا، مارسرگیز، درشک، قزلجه، گلزان، آفتارخان، زاویه جیک، گیلذان، تازه شهر، سوره، آخته خانه، چهریق، شیطان آباد، گلشان، محلم (دو مورد)، سرای ملک،  عیان، کوچشمک و پته ویر است. 

برای بازدید از این کلیسای دوره صفوی، پس از طی حدود یک ساعت و ۱۰ دقیقه از ارومیه (مرکز استان آذربایجان غربی) به سلماس وارد می شویم و برای دیدن این کلیسا به روستایی به همان نام در دهستان زولا چای می رویم.
 
کلیسای گئورگ مقدس به همراه بقایای تئاتر هفتوان در هسته اولیه روستا در محوطه وسیعی که دور تا دور آن حصار کشی شده واقع شده است.

در خصوص تاریخچه اثر در منابع مختلف به دوره های متفاوتی اشاره شده است اما در جبهه ورودی بنا چندین کتیبه به خط ارمنی در دیوار کار گذاشته شده است و بنای اولیه آن به قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی می‌رساند. اما در دوران صفوی بازسازی شده است. (رحمانی اهرنجانی؛ مهرداد، یادگارهای تمدن‌های کهن سلماس، سلماس: نوبل، ۱۳۸۵، صص۸۱ و ۸۲) 

«در وب سایت فرمانداری سلماس سال تأسیس بنا را ۱۶۵۲ میلادی دانسته‌اند.
 
در وب سایت کلیساهای آذربایجان غربی  قدمت کلیسا را به سال ۱۶۲۵ میلادی نسبت داده‌اند.
 
در مطالعات آرشیو سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان، قدمت بنا با استناد به گفته‌ افراد محلی ساکن در روستا، ۱۲۰۰-۹۰۰ هجری قمری ذکر شده است.
 
در وبلاگ توحید ملک‌زاده‌دیلمقانی، نویسنده کتاب تاریخ ۱۰ هزار ساله سلماس در این‌باره چنین آمده است: این کلیسا به امر شاه عباس احداث شد و در زلزله سال ۱۳۰۹ سلماس تخریب و چند سال بعد مرمت شد. (طرح تعیین حریم کلیسای هفتوان ، مهندسین مشاور پندار پایدار، ۱۳۸۷ ،  ص ۳۴ )
 
با مقایسه تطبیقی این کلیسا با کلیساهای مشابه منطقه به لحاظ الگوی پلان، شیوه ساخت و مصالح به کار رفته به احتمال قریب به یقین تاریخ احداث بنا به قرن ۱۷ میلادی ومقارن دوره صفویه می‌رسد.

کلیسا هفتوان؛ یادگاری از دوره صفوی + تصاویر

در جوار این کلیسا بقایای سر در تئاتر هفتوان نیز واقع شده است. این بنا در اثنای اشغال روس‌ها در جنگ جهانی اول و بعد از سال ۱۹۱۴ میلادی ساخته شده است و از آن به عنوان محل برگزاری تئاتر استفاده می‌شده است.

در سال‌های اخیر در مجاورت این محل بشقاب‌های چینی و ظروف فلزی با آرم تزار به‌دست آمده است.

از بنا جز یک سر در زیبا به فرم سنتوری و چند دیوار و پایه‌های مخروبه چیزی باقی نیست. ( بی‌نام، گزارش کلیسا هفتوان، آرشیو سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی،‌ سال ۱۳۸۰) 
 
پلان کلی بنا به شکل دو مستطیل مجاور هم است. ابعاد خارجی مستطیل بزرگ‌تر که شامل سالن اصلی کلیساست ۱۵ ×  ۳/۱۳ متر است و مستطیل کوچک‌تر نیز که شامل محراب و فضاهای پیرامون آن بوده مربعی به ابعاد  ۵/۹ × ۷/۹ متر است. 
 
الگو پلان از از فرم بازیلیک تبعیت می‌کند.در پلان‌های با الگو بازیلیک محور طولی تعیین‌کننده  شالوده فضایی کلیسا محسوب می‌شود.

کلیسا هفتوان؛ یادگاری از دوره صفوی + تصاویر

قرارگیری محراب این کلیسا در منتهی‌الیه شرقی بدنه کلیساها اصلی است که بسیاری از کلیساهای جهان از آن تبعیت می‌کنند. 
   
ورودی بنا در ضلع غربی پلان واقع شده که شامل دو طاق نمای تو در تو به ارتفاع ۸/۴ متر و ۳/۴ متر است. در داخل طاق نماها درب ورودی واقع شده و از طریق آن وارد سالن اصلی کلیسا می شویم.  

برای عبور از در ورودی کلیسا کمی باید سر خم کنی تا وارد محوطه داخلی کلیسا شوی،نقل شده است که علت کوچک درست کردن درب ورودی کلیساها نسبت به سایر درب ها، حالت تعظیم گونه داشتن و احترام به محل مقدس است.

با ورود از در کلیسا به فضا داخلی، چهار ستون موجود نظر هر بیننده‌ای را جلب می کند، بر روی این ستون‌ها و دیوار‌های پیرامون طاق‌هایی با قوس جناغی اجرا شده است. 

در قسمت مرکزی و بر روی چهار ستون ذکر شده یک گنبد رک دوازده ترک اجرا شده است. در ساقه گنبد دوازده نورگیر اجرا شده است که هنگام بازسازی مجدد گنبد بعد از زلزله ۱۳۰۹، ساقه آن را با مصالح چوبی و پوشش گنبد را بسیار سبک اجرا کرده‌اند.

پوشش سایر قسمت‌های بنا (ناوهای جانبی و قسمت محراب و سرودخوان) از نوع طاق و تویزه است. 
 
در ضلع غربی این گنبد برج ناقوس کلیسا قرار دارد که این برج نیز گنبد رک کوچکتری تا کف پشت بام است.

کلیسا هفتوان؛ یادگاری از دوره صفوی + تصاویر

در ضلع شرقی سالن اصلی فضایی است که در کلیساهای ارامنه این فضا محلی برای دعا خواندن و سرود خوانان است.

 در دو ضلع شمالی و جنوبی فضای سرود خوانان طاق نماهایی تعبیه شده و در منتهی علیه این فضا محراب کلیسا و اطاق های طرفین آن قرار گرفته اند. 
 
تفکیک حریم سه بخش اصلی  کلیسا یعنی محل عوام، محل سرود خوانان  و محراب با ایجاد اختلاف سطح ما بین آنها صورت گرفته چنان که محل سرود خوانان بالاتر از محل عوام و محراب بالاتر از محل سرود خوانان قرار دارد.
  
محراب بنا دارای پلان نیم دایره‌ای است و در دو طرف آن دو درب کوچک با قوس هلالی تعبیه شده است که به فضا پشت محراب راه دارد در جناحین محراب همچون اکثر کلیساهای منطقه، دو اتاق تعبیه شده است. در زبان ارمنی به این اتاق‌ها آونداتون (Avandaton) به معنی محل امانت می‌گویند. معمولاً در اتاق جانبی جنوبی وسایل کشیش و در اتاق جانبی شمالی اشیاء و لوازم مورد استفاده در مراسم مذهبی نگهداری می‌شود.

کلیسا هفتوان؛ یادگاری از دوره صفوی + تصاویر

نماهای داخلی بنا تا ارتفاع ۶۰ سانتی متر ازاره سنگی و پس از آن اندود گچ است و تزئینات خاصی در آن‌ها انجام نشده است.

نماهای خارجی نیز با سنگ‌های آهکی و در قسمت  طاق نماهای ورودی با سنگ‌های سیاه آذرین اجرا شده است. 

کلیساها علاوه بر این‌که مکان مقدسی برای ارامنه هستند،برای ما مسلمانان نیز حرمت و قداست دارند. با بازدید از کلیساهای تاریخی انگار به همان دوران سفر کرده ای و زمان از حرکت ایستاده است. 
 
ایسنا نوشت، در مسیر حرکت به سلماس در آذربایجان غربی دیدن این کلیسا زیبا را از دست ندهید. 
 



#‌گردشگری
منبع: دیده بان گردشگری


مطالب پیشنهادی

چگونه مرغ را آبپز کنیم | چگونه مرغ را آبپز کنیم تا بوی زهم مرغ ندهد

چگونه مرغ را آبپز کنیم و چگونه مرغ را آبپز کنیم تا بوی زهم مرغ ندهد و روش مزه دار کردن مرغ و چگونه مرغ خوشمزه طبخ کنیم را در پرشین وی بخوانید

از بین بردن چربی چای ساز | نکات درست کردن و از بین بردن چربی چای ساز

از بین بردن چربی چای ساز ونکات درست کردن چای و روش از بین بردن چربی چای ساز و روش های دم کردن چای و چگونه چای را دم کنیم را در پرشین وی بخوانید

پیوند سیاسی-فراکسیونی احمدی‌نژادی‌ها و پایداری‌ها در مجلس یازدهم؟

قبضه مجلس یازدهم در دست اصولگرایان اما و اگرها را درباره آرایش سیاسی و فراکسیونی این مجلس بیشتر کرد و این سوال مطرح می‌شود که آیا قرار است تنها یک فراکسیون سیاسی و اکثریت میدان‌دار باشد؟!

خداحافظی با مردِ «شماره یک» مجلس / روزگار پساپارلمانی لاریجانی

روزگار پسا پارلمانی علی لاریجانی چگونه خواهد گذشت؟ آیا او رخت سیاست را از تن بدر خواهد کرد و به گوشه دنج سیاست می رود یا استراحتی کوتاه کرده و برای ۱۴۰۰ آماده می شود یا...

الگوی یک زنِ پرتلاش، فاطمی و با اخلاق

خانم فاطمه رهبر از زنان انقلابی، ولایی و اهل فضل و تدین بودند که بعد از فعالیت‌های زیادی که در صدا و سیما داشتند، در شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی و در بخش بانوان نقش موثر و فعالی ایفا کردند.

جایگزین آب آهک در مربای کدو | جایگزین آب آهک در مربای کدو چیست

جایگزین آب آهک در مربای کدو و جایگزین آب آهک در مربای کدو چیست و خواص کدو حلوایی و مربای کدو حلوایی چگونه طبخ می شود را در پرشین وی بخوانید

پایداری‌ها همچنان بلای جان قالیباف /شورای ائتلاف حکمیت خواهد کرد؟

نشانه ها از این حکایت دارد که پایداری ها برای مانع تراشی بر سر راه ریاست قالیباف، از همین حالا و حتی پیش از این به تخریب شهردار پیشین روی آورده اند و در کنار آن درحال لابی با نمایندگان شهرهای کوچک برای جمع کردن رأی به نفع آقاتهرانی هستند.

وقتی پیام رهبر انقلاب مانع هجمه به یک شهید شد

تسنیم نوشت: اکبر نبوی به مناسبت بیست و هفتمین سالگرد شهادت سیدمرتضی آوینی می‌گوید: «به شکل مشخص نوع کنش رهبری نسبت به شهادت مرتضی، کنش معناداری بود. حضور ایشان بر سر پیکر شهید و شرکت در تشییع ایشان و پیامی که دادند، به نظر من بسیار مهم و معنادار بود. »

پخت کیک و شیرینی | نکات مهم پیرامون پخت کیک و شیرینی و پف کردن آن

پخت کیک و شیرینی و نکات مهم پیرامون پخت کیک و شیرینی و پف کردن آن و نکات لازم برای پف کردن کیک و شیرینی و روش پخت کیک را در پرشین وی بخوانید

غفوری‌فرد: پیروز انتخابات ۱۴۰۰ یک‌ اصولگراست /قالیباف رئیس‌ مجلس می‌شود

غفوری فرد، عضو شاخص جبهه پیروان و نماینده ادوار مجلس می گوید: به احتمال خیلی خیلی زیاد در انتخابات ریاست جمهوری با رای بسیار بالایی نامزد اصولگرایان رای خواهد آورد.

چمران: رای اصولگراها کاهش یافته/انتخابات ۱۴۰۰ قابل پیش‌بینی نیست

مهدی چمران با بیان اینکه رای اصولگرایان کاهش داشته است گفت: من نمی خواهم به تقسیم بندی ها تاکید داشته باشم ولی به طور کلی مشارکت در این دور از انتخابات کمتر از دفعات قبل بود، ما پیش از این وقتی به مساجد و مجالسی که عموما می رفتیم شاهد شور و هیجان بیشتری بودیم اما اینبار شور و هیجان کمتری را دیدیم .

یک توصیه به عقلای مجلس آینده

بیماری کرونا این روزها بر حوزه های سیاست، اقتصاد، جامعه و ...سایه انداخته و همه چیز را تحت الشعاع خود قرار داده است.

مدل کیک های عروسی | گلچینی از زیباترین مدل کیک های عروسی

مدل کیک های عروسی وگلچینی از زیباترین مدل کیک های عروسی و تزیین کیک عروسی و دیزاین کیک عروسی و انتخاب کیک عروسی را در پرشین وی بخوانید

به یاد دو دیپلمات و سیاستمدار امین نظام

هیچگاه فکرش را هم نمی‌کردم روزی اتفاقی بیفتد و سر و کله بیماری‌ای به نام کرونا در این کشور پیدا شود که دو تن از همکاران خوبم را که خاطرات خوبی را با آنها داشتم از من بگیرد و کشور از وجود خدمات آنها محروم شود.

عباس عبدی به اصلاح‌طلبان: اصرار نکنید به هر قیمتی در قدرت باشید

عباس عبدی درباره ادعای اصولگرایان درباره جذب آرای خاکستری در انتخابات گفت: آخر در تهران با حدود ۲۲ درصد مشارکت چه چیزی را باید پیروزی نامید؟ اصولگرایان شکست فاحشی را در این انتخابات خوردند، نه فقط اصولگرایان، چون در این شکست مهم نیستند، که ساختار دچار خسران شد.

گرفتن بوی گوشت | روش های کاربردی برای گرفتن بوی گوشت مرغ و گوشت قرمز

گرفتن بوی گوشت و روش های کاربردی برای گرفتن بوی گوشت مرغ و رفع بوی گوشت قرمز و نکات مزه دار کردن انواع گوشت قرمز و سفید را در پرشین وی بخوانید

نکات آشپزی | نکات آشپزی و ترفندهای مهم خانه داری که باید هر فردی بداند

نکات آشپزی و آشنایی با نکات آشپزی و ترفندهای مهم خانه داری که باید هر فردی بداند و ترفندهای خانه داری و نکات مهم آشپزی و ترفندهای مهم اشپزی را در پرشین وی بخوانید

تبریزی: نگاه بازرگان با انقلاب همراه نبود /امام مخالف ترورهای موتلفه بود

پژوهشگر تاریخ معاصر ایران می‌گوید: در ماجرای ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ رژیم شاه قصد اعدام امام خمینی (ره) را داشت.

به روغن انداختن خورش | نکات به روغن انداختن خورش و ترفندهای آشپزی

به روغن انداختن خورش و نکات به روغن انداختن خورش و ترفندهای آشپزی و جا انداختن خورشت فسنجان و روش سرخ کردن سیب زمینی رستورانی را در پرشین وی بخوانید

صوفی: در ۱۴۰۰ اگر کاندیدای اصلاح‌طلب داشتیم، شرکت می‌کنیم

وزیر دولت اصلاحات می گوید: پیش بینی ما این است که اگر اجازه دهند کاندیدای مورد نظرمان را وارد صحنه انتخابات ۱۴۰۰ کنیم اوضاع تغییر خواهد کرد. اما مردم دیگر با کاندیداهای دست دوم، اجاره ای و ... پای صندوق نمی آیند.

مطالب مرتبط