حقوق نیوز |
۱ هفته پیش

آیا می دانید هنگامی که با کسی چشم در چشم می شویم، چه اتفاقی می افتد حقوق نیوز

وقتی چشم در چشم می شویم چه اتفاقی میوفتد؟

وقتی چشم در چشم می‌شویم، چه اتفاقی می‌افتد؟

شما قطعا چنین اتفاقی را تجربه کرده‌اید. اتاقی شلوغ و پر از همهمه را در نظر بگیرید. ناگهان با شخص دیگریچشم در چشممی‌شوید. مثل صحنه‌هایی است که در فیلم‌ها می‌بینیم - باقی دنیا رنگ می‌بازد، و این آگاهی مشترک که شما دارید به او نگاه می‌کنید و او هم به شما نگاه می‌کند، مانند پلی ارتباطی شما دو نفر را به هم پیوند می‌زند.

شکی نیست کهارتباط چشمیهمیشه به این اندازه مهیج نیست - مثلا اکثر مکالمات عادی با ارتباط چشمیهمراه است -، ولی تقریبا همیشه حائز اهمیت است. خیلی از پیش‌فرض‌های ما درباره شخصیت افراد بر این پایه استوار است که هنگام صحبت به ما نگاه می‌کنند یا نه؛ و وقتی در خیابان یا مکان عمومی دیگری از کنار غریبه‌ها رد می‌شویم و آن‌ها به ما نگاه نمی‌کنند، ممکن است احساس طردشدگی به ما دست دهد.

این‌ها چیز‌های جدیدی نیست و ما در زندگی روزمره خود با آن‌ها روبه‌رو شده‌ایم. اما روان‌شناسان و عصب‌شناسان دهه‌ها است که دارند درباره ارتباط چشمی تحقیق می‌کنند و به یافته‌های جذابی رسیده‌اند که از توان تاثیرگذاری آن پرده برمی‌دارد، از جمله این‌که چشمان ما چه چیز‌هایی را برملا می‌کنند وارتباط چشمیچگونه نظر ما درباره فرد مقابل را تغییر می‌دهد.

تماس چشمی

تماس چشمیبه این معناست که ما گاه و بیگاه، به چشمان طرف مقابل نگاه می‌کنیم و دوباره نگاه از چهره‌ی او برمی‌داریم.

معمولاً این نوع نگاه کردن، مستقیماً به مردمک چشم طرف مقابل نیست؛ بلکه ما با چشمان‌مان فضای میان پیشانی و چشمان را جستجو می‌کنیم.

این‌که چقدر تماس چشمی برقرار کنیم و چقدر ارتباط چشمی را قطع کنیم، فرمول و قاعده‌ی مشخصی ندارد. اما مهم است به خاطر داشته باشیم که خیره شدن پیوسته و قطع کامل ارتباط چشمی مطلوب نیست. چون خیره شدن، طرف مقابل را معذب می کند و قطع کامل ارتباط چشمی هم پیام‌های دیگری را برای او ارسال می‌کند.

بنابراین می‌توان گفت قطع و وصل کردن دائمی ارتباط چشمی، بهترین شکل تماس چشمی محسوب می‌شود.

وقتی چشم در چشم می شویم چه اتفاقی میوفتد؟

خیره شدن به چشمان طرف مقابل

خیره شدن، نوع دیگری از رفتار چشمی است که همه‌ی ما تجربه‌اش را داریم. در خیره شدن، چشم برای مدت طولانی روی صورت طرف مقابل (و معمولاً روی چشمان او) متمرکز می‌ماند. در روابط عاطفی بسیار نزدیک، چنین رفتاری می‌تواند به عنوانعشقو دوست‌داشتن تفسیر شود؛ اما در روابط متعارف با افراد دورتر یا در مذاکره و محیط کار، خیره‌شدن می‌تواند به عنوان نوعی رفتار تهاجمی تفسیر شود.

به همین خاطر، ما معمولاً از خیره شدن برای اظهار خشم، یا اعتراض به رفتار و گفتار طرف مقابل استفاده می‌کنیم. هم‌چنین احتمالاً به همین علت، خیره شدن بیش از حد به چشمان طرف مقابل، قدرت ما را در متقاعدسازی کاهش می‌دهد (+). چون ما با ارسال پیام تهاجمی، او را در جایگاه دفاعی قرار می‌دهیم.

تحقیقات نشان می‌دهد که زل زدن باعث جلب توجه می‌شود

برای نمونه، یکی از یافته‌های تکراری این است که چشم در چشم شدن نه تنها توجه ما را به خود جلب می‌کند، بلکه پیش خود نگه هم می‌دارد، و باعث می‌شود که کمتر به اطرافمان توجه کنیم.

در عین حال، چشم در چشم شدن با دیگران باعث به راه افتادن تعدادی از فرایند‌های مغزی می‌شود. این فرایند‌ها به ما کمک می‌کنند تا با این حقیقت که حالا داریم با ذهن شخص دیگری که دارد به ما نگاه می‌کند کلنجار می‌رویم کنار بیاییم. این اتفاق باعث می‌شود تا آگاهی ما از عاملیت آن فرد دیگر افزایش پیدا کند. ما پی می‌بریم که او هم ذهن و دیدگاه خود را دارد، چیزی که در ادامه باعث می‌شود خود ما نیز خودآگاه‌تر شویم.

شاید اگر تا به حال در باغ‌وحش با میمونی چشم در چشم شده باشید، این‌گونه تاثیرات را با شدت زیادی احساس کرده باشید: این حس که آن میمون هم موجودی خودآگاه است که دارد شما را بررسی و قضاوت می‌کند، قطعا همه چیز را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد. حتی نگاه کردن به نقاشی چهره‌ای که به نظر می‌رسد دارد ارتباط چشمی برقرار می‌کند هم باعث شروع چندین و چند فعالیت مغزی می‌شود که با شناخت اجتماعی رابطه دارند - یعنی نقاطی از مغز که در فکر کردن در باره خودمان و دیگران نقش ایفا می‌کنند.

چشم سگ‌ها برای جلب نظر انسان تکامل پیدا کرده

با این حساب اصلا عجیب نیست که سوژه ذهن دیگری بودن امری بسیار پریشان‌گر است. شاید بد نباشد نگاهی بیاندازیم به تحقیقی که اخیرا درژاپنصورت گرفته است.

از داوطلبان خواسته شده بود که حین تماشای فیلم یک چهره برای اسامی مشخصی فعل‌های مناسب پیدا کنند. برای مثال، اگر اسم "شیر" را می‌شنیدند، پاسخ مناسبی که می‌توانستند بدهند "نوشیدن" بود. نکته مهم این بود که وقتی چهره مورد نظر با داوطلبان ارتباط چشمی برقرار می‌کرد، آن‌ها در پیدا کردن افعال مناسب برای اسامی سخت‌تر به مشکل برمی‌خوردند. محققان فکر می‌کنند که دلیل این اتفاق این است که ارتباط چشمی - حتی با چهره‌ای ناشناس در یک فیلم - چنان قوی است که ذخایر شناختی ما را کاملا تحلیل می‌برد.

تحقیق مشابهی به این نتیجه رسیده است که چشم در چشم شدن با دیگران حافظه کاری ما را مختل می‌کند. حافظه کاری به آن بخش از حافظه می‌گویند که به ما کمک می‌کند اطلاعات را برای مدت کوتاهی در ذهن نگه داریم و استفاده کنیم.

البته این تمام ماجرا نیست. قوه تخیل، و تسلط بر ذهن، یعنی توانایی ما برای حذف اطلاعات بی‌ربط، هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد. شاید این مسائل را بدون این‌که متوجه شوید شخصا تجربه کرده باشید. مثلا قطع ارتباط چشمی حین مکالمه با دیگران به شما اجازه می‌دهد تا بهتر روی مسائلی که مطرح می‌کنید یا در ذهن دارید تمرکز کنید. برخی از روان‌شناسان حتی عقیده دارند که عدم برقراری ارتباط چشمی می‌تواند به کودکان در پاسخ دادن به پرسش‌ها کمک کند.

وقتی چشم در چشم می شویم چه اتفاقی میوفتد؟

پی بردن به این‌که شخص دیگری دارد به ما نگاه می‌کند اتفاقی بسیار مشوش‌کننده است

ارتباط چشمی نه تنها باعث می‌شود که فعالیت اجتماعی مغز ما چند برابر شود، بلکه تحقیقات نشان می‌دهد که برداشت ما از شخص مقابل را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای مثال، و حداقل در فرهنگ‌های غربی، ما عقیده داریم که افرادی که ارتباط چشمی بیشتری برقرار می‌کنند باهوشتر، باوجدان‌تر و بی‌ریاتر هستند، و ما تمایل بیشتری به پذیرش گفته‌هایشان نشان می‌دهیم.

البته ارتباط چشمی بیش از اندازه هم می‌تواند باعث ناراحتی شود - و افرادی که بی‌وقفه زل می‌زنند ممکن است عجیب و غریب به نظر برسند. در تحقیقی که اخیرا در یکی از موزه‌های علمی صورت گرفت، روان‌شناسان سعی کردند که طول ارتباط چشمی مورد پسند را مشخص کنند. نتیجه این شد که میانگین چیزی حدود ۳ ثانیه است - و هیچ شرکت‌کننده‌ای نبود که بگوید زل زدن بیش از ۹ ثانیه را ترجیح می‌دهد.

یکی از تاثیرات دیگر چشم در چشم شدن که به خوبی بررسی شده است شاید به ما در توضیح این‌که چرا لحظه برقراری ارتباط چشمی می‌تواند بعضا جذاب باشد کمک کند.

تحقیقی که اخیرا صورت گرفته است نشان می‌دهد که چشم در چشم شدن تا اندازه‌ای باعث ترکیب خویشتن و دیگری می‌شود: ما با کسانی که ارتباط چشمی برقرار کرده‌ایم احساس نزدیکی بیشتری می‌کنیم، خصوصا از لحاظ ظاهری و شخصیتی. شاید، اگر زمینه‌اش فراهم باشم، وقتی بقیه سرشان به صحبت کردن گرم است، این نحوه اثربخشی باعث تقویت این حس شود که شما و شخصی که به شما نگاه می‌کند دارید یکی از آن لحظه‌های ناب را تجربه می‌کنید.

حتی زل زدن به چشمان یک نقاشی هم باعث آغاز فعالیت‌هایی در مغز می‌شود که با شناخت اجتماعی رابطه دارند.

ولی کیمیای ارتباط چشمی به اینجا ختم نمی‌شود. اگر تصمیم به نزدیکتر شدن بگیرید، شما و طرف مقابل متوجه خواهید شد که ارتباط چشمی به شیوه دیگری نیز شما را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

در اینجا می‌خواهیم درباره فرایندی صحبت کنیم که به "تقلید مردمکی" معروف است و باعث می‌شود که مردمک‌های چشم شما و طرف مقابلتان همگام با یکدیگر تنگ و گشاد شوند. این پدیده به نوعی تقلید اجتماعی ناخودآگاه تعبیر شده است. شاید تعبیر عاشقانه‌تر آن این باشد که آن را به مثابه نوعی رقص چشمی در نظر بگیریم.

اما اخیرا در این موضوع تشکیک شده است، و محققان می‌گویند که این پدیده صرفا واکنشی به تغییر میزان روشنایی چشم طرف مقابل است. در فاصله نزدیک، وقتی مردمک نفر مقابل گشاد می‌شود، میزان تاریکی موجود در صحنه هم افزایش پیدا می‌کند، و نتیجتا باعث می‌شود که مردمک چشم شما هم گشاد شود.

وقتی چشم در چشم می شویم چه اتفاقی میوفتد؟

البته این به این معنی نیست که گشادی مردمک از مفاهیم روان‌شناختی تهی است. در حقیقت، از سال‌های ۱۹۶۰ به این طرف، روان‌شناسان رابطه گشادی مردمک با برانگیختگی و تهییج ناشی از جذابیت عقلانی، احساسی، زیبایی‌شناختی یا جنسی را بررسی کرده‌اند.

این کار به بروز بحث‌هایی پیرامون این پرسش که آیا صورت‌هایی که مردمک‌های گشادتری دارند (که بعضا به عنوان نشانه‌ای برای علاقه جنسی تعبیر می‌شود) دیگران را بیشتر جذب می‌کنند یا نه منجر شده است. حداقل برخی از تحقیقات، بعضا قدیمی و بعضا متاخر، به نتایج مثبتی در این زمینه رسیده‌اند. ما در عین حال می‌دانیم که مغز گشاد شدن مردمک دیگران را به صورت خودکار پردازش می‌کند.

اگر به چشمان یک گوریل خیره شوید جای شکی باقی نمی‌ماند که ذهنی دیگر دارد شما را بررسی می‌کند.

در هر صورت، قرن‌ها پیش از این تحقیقات، مردمک گشاد در حکمت عامیانه قطعا جذاب تلقی می‌شد. خانم‌ها حتی در مقاطع مختلف تاریخی مردمک‌های خود را عمدا با استفاده از عصاره گیاه شابیزک (بلادونا) گشادتر کرده‌اند تا جذابتر به نظر برسند.

اما وقتی در اعماق چشم‌های شخص دیگری خیره می‌شوید، فقط و فقط درگیر پیام‌های ارسالی از طرف مردمک او نمی‌شوید. پژوهش‌های دیگری که اخیرا انجام گرفته‌اند نشان می‌دهند که ما می‌توانیم احساسات پیچیده‌ای از میان عضلات چشم - این‌که شخص چشم‌هایش را تنگ یا باز کرده است - کشف کنیم. پس، برای مثال، وقتی حسی، چون انزجار باعث می‌شود تا چشم‌هایمان را تنگ کنیم، این "بیان چشمی" حس انزجار ما را به دیگران مخابره می‌کند.

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم چشم حلقه تیره‌ای است که عنبیه را احاطه می‌کند و به حلقه لیمبال معروف است. بر اساس مدارک جدید، این حلقه‌ها در افراد جوان‌تر و سالمتر بیشتر دیده می‌شوند و بقیه هم تا حدودی به این موضوع واقف‌اند. مثلا زنان دگرجنسگرایی که دنبال رابطه کوتاه‌مدت می‌گردند، مرد‌هایی را که حلقه‌های لیمبال تیره‌تری دارند ترجیح می‌دهند.

گستردگی این پژوهش‌ها چنان است که دیگر نمی‌توان به معنی این مثل قدیمی که چشم پنجره‌ای به روی روح انسان است شک کرد. در حقیقت، نگاه ژرف به چشمان دیگران به شدت تاثیرگذار است. به قول بعضی‌ها چشم‌های ما تنها قسمتی از مغزمان است که بی‌واسطه با دنیا ارتباط دارد.

پس دفعه بعد که به چشمان فرد دیگری خیره شدید به این فکر کنید که این کار نزدیکترین جایگزین برای "لمس مغزی" است. یا لمس روحی اگر دلتان می‌خواهد شاعرانه‌تر به این مسائل بپردازید. با وجود این صمیمیت شدید، عجیب نیست که اگر نور اتاق را کم کنید و به مدت ده دقیقه به چشمان شخص دیگری خیره شوید، اتفاقات عجیبی تجربه خواهید کرد.



#‌روانشناسی #‌روانشناسان منبع: حقوق نیوز

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

موضوع عشق واقعی قرن ها مورد بحث بوده است. بدبین ها اغلب قسم می خورند که وجود ندارد، در حالی که رمانتیک های ناامید فکر می کنند همه باید برای یافتن همنوعان خود تلاش کنند. با توجه به اینکه علم اکنون…

پریروز

تجربه افکار و تمایلات خودکشی می تواند ترسناک و مقابله کننده باشد. بسیاری از افراد در مقطعی از زندگی خود چنین افکاری را تجربه خواهند کرد. وقتی احساس خودکشی می کنید یا شروع به فکر کردن به مرگ می کنید،…

3 روز پیش

احساس تحقیر شدن در رابطه یکی از مشکلاتی است که عمیقاً روابط عاطفی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به آن آسیب می‌زند. این احساس باعث می‌شود که افراد اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و نتوانند آن طور که می‌خواهند در زندگی عمل کنند.

3 روز پیش

به غیر از معدود روشنفکران، این اشتباه نیست که فرض کنیم و بگوییم که اکثر مردم امروز خوشحال نیستند. دلیل این امر این است که انسان بیش از حد مادی گرا شده است. او بیشتر بر جمع آوری مادیات و از دست دادن…

4 روز پیش

نیکتوفوبیا (ترس از تاریکی در بزرگسالان): ممکن است همه ی ما ترس از تاریکی را در کودکی و زمان های دور تجربه کرده باشیم اما این

5 روز پیش

هنوز نمی‌ دانیم که علاقه به موسیقی غمگین خوب است یا نه. غم معمولا احساسی‌ ست که سعی می‌کنیم از آن اجتناب کنیم. شاید حتی این نوع موسیقی را مایه افسردگی و نامطلوب به حساب آورند. با این حال، چیزی در موسیقیِ غمگین است که ما را به خود می‌کِشد و ما را به اوج می‌برد. ولی چرا شنیدن موسیقی غمگین حس خوبی به ما می‌دهد؟

5 روز پیش

بهترین روانکاو آیا می دانید که روانکاور کیست و چه وظایفی دارد؟ بسیاری از مردم تفاوت میان روانکاو و روانشناس را نمی دانند و از شرح وظایف آن ها اطلاعات

6 روز پیش

فوبیا یک ترس غیرمنطقی از چیزی است که بعید است باعث آسیب شود. خود این کلمه از کلمه یونانی phobos گرفته شده است که به معنای ترس یا وحشت است. به عنوان مثال هیدروفوبیا به معنای واقعی کلمه ترس از آب است.…

۱ هفته پیش

افراد مبتلا به پیکا موادی را مصرف می‌کنند که ارزش غذایی ندارند. از مواد بی‌ضرری مثل یخ گرفته تا مواد خطرناک مثل تکه‌های رنگ یا فلز.

۱ هفته پیش

در حالی که خود اندیشی مفید است، نشخوار فکری مضر است. تمرکز بر مشکلات خود، بزرگ‌نمایی بدبختی و میزبانی از مهمانی ترحم خود تنها باعث افزایش ناراحتی شما می‌شود. شاید شما مکالمه ای را که با رئیس خود…

۱ هفته پیش

در طی چند ماه گذشته، من از تعداد زیادی زن و مرد شنیده ام که پس از اعتماد به افراد اشتباه، چالش های عمیق و حتی آسیب های روحی را تجربه کرده اند. از آنجایی که آنها به این افراد جعلی، متقلب یا افراد بی…

۱ هفته پیش

قاطعیت یعنی تصمیم‌گیری با بررسی منطقی جوانب مختلف بدون وسواس درباره نتیجه‌ای کاملا درست. افراد قاطع بدون ترس از نتیجه تصمیم‌گیری می‌کنند.

۱ هفته پیش

نوجوانی یکی از دوره هایی است که در آن فرد دستخوش تغییرات فیزیکی، هورمونی و ظاهری زیادی می شود. یکی از این تغییرات رشد جنسی نوجوان می باشد. از این رو لازم

۱ هفته پیش

ایمونوتراپی یا ایمنی درمانی نوعی درمان نوین و پیشرفته برای درمان سرطان است که با تحریک سیستم ایمنی عمل می‌کند. در این روش از داروهای مهارکننده وارسی ایمنی

۱ هفته پیش

سندرم بیت المقدس گروهی از پدیده های ذهنی است که شامل وجود ایده های وسواسی با مضمون مذهبی، هذیان ها یا سایر تجربیات شبیه روان پریشی است که با بازدید از شهر اورشلیم ایجاد می شود.

۱ هفته پیش

بیشتر...