2 روز پیش
2 بازدید

دستور جدید قوه قضاییه؛ تسهیل وکالت برای موکل یا تحمیل وکالت بر وکیل؟

دستور جدید قوه قضاییه؛ تسهیل وکالت برای موکل یا تحمیل وکالت بر وکیل؟<br>

چند روز گذشته الزام به ثبت الکترونیکی قرارداد وکالت در سامانه قوه قضاییه (عدل ایران) در فضای جامعه حقوقی طنین انداز و جزئیات اخبار و اطلاعات آن بین وکلا رد و بدل می شود که بر مبنای آن وکلای دادگستری مکلفند از اوایل آذرماه و همزمان با اجرای این مقرره نسبت به بارگزاری قرارداد مالی خود با موکل در بستر اینترنتی اقدام نمایند و نکته اینجاست که قوه قضاییه تکلیف کرده در صورت اختلاف بین وکیل وموکل موضوع اختلاف باید جهت رسیدگی شبه قضایی به داوری اجباری مرکز وکلای قوه قضاییه ارجاع شود.

گرچه نفس عمل ارجتاع به داوری اختلافات بین وکیل و موکل، به عنوان یک اقدام بهداشتی در کاستن از حجم ورودی پرونده به دادگستری، جلوگیری  از  گرفتن وقت قضات و تحمیل هزینه دادرسی از جیب مردم توسط دولت   برای اصلاح ذات البین بین متنازعین خارج از محاکم از منظر شرع مقدس اسلام امری بسیار نیکو و پسندیده است، اما ارجاع همه دعاوی خاصه  دولتی برخلاف نص صریح  قانون اساس، "تکلیف مالایطاق" و اجباری و درج"شروط باطل و مبطل کننده در قرارداد" از منظر قانون با ایراد مواجه است.   

برای آسانی بحث تنقیحی این دستور، قانونی یا غیر قانونی بودن آن در این مقاله به بررسی آن می پردازیم:

ابتدا باید در نظر داشت تعیین داور می تواند به سه شکل باشد:

شکل اول آنکه طرفین اختلاف؛ خودشان مستقیماً برای تعیین داور تراضی نمایند.

شکل دوم انتخاب داور بوسیله شخص ثالث

شکل سوم-انتخاب داور بوسیله  دادگاه، که ذیلا به بررسی آن می پرداریم.

در شکل اول طبق ماده ۴۵۴ قانون آئین دادرسی مدنی، طرفین اختلاف حق ارجاع امر به داوری یک یا چند نفر را دارند. حال اگر در قرارداد داوری تعداد داور جهت حل اختلاف معین نشده باشد و طرفین نتوانند در تعیین داور یا داوران تراضی کنند ، هر یک از آنان یک نفر داور اختصاصی معرفی و یک نفر را بعنوان داور سوم به اتفاق تعیین نمایند. در این صورت هر یک از طرفین که متعهد به معرفی داور شده، می تواند داور خود را انتخاب و از طریق اظهارنامه به طرف مقابل معرفی نماید و از طرف دیگر تقاضای تعیین داور کند و یا رضایت خود را بر داوری ثالث اعلام نماید.

در شکل دوم موارد اگر طرف مقابل ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه نسبت به معرفی داور اقدامی ننمود و یا در تعیین داوری سوم توافق ننمایند، طرف دیگر به استناد ماده ۴۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی حق مراجعه به دادگاه جهت تعیین داور را دارد.

اگر طرفین از ابتدا تعیین داور را توسط دادگاه قرار داده اند در اینصورت دادگاه مورد تراضی می بایست اولاً صالح برای رسیدگی به اصل اختلاف و دعوی را داشته باشد. ثانیاً دادگاه مورد تراضی طرفین دادگاه نخستین باشد.اما شکل مهم ومورد بحث آن است که گاهی اوقات، طرفین در ضمن قرارداد منعقده فیمابین و یا قرارداد جداگانه انتخاب داور و یا داوران را به شخص ثالثی واگذار می نمایند.

در این صورت در قرارداد جداگانه می بایست موضوع داوری دقیقاً قید شود. اما در خصوص پذیرش داوری باید گفت : پس از تعیین داور یا داوران توسط طرفین و یا شخص ثالث، انتخاب کننده باید موافقت داور را در این خصوص اخذ نماید قبول داوری موجد تکلیف به اصل داوری برای داور است. داور که با توجه به مدت مقرر در موافقت نامه داوری، داوری را پذیرفته است می تواند در صورتی که مدت بدون رضایت او تمدید گردیده، از داوری به همین علت استعفا دهد.

باید در نظر داشت موارد رجوع به داور؛ موضوعات و مسائلی است که داوری پذیر باشند و طرفین داوری یا دادگاه مجاز باشند که در آن موارد برای حل اختلاف اقدام به تعیین داور نمایند.

به عبارت دیگر در مسایل و موضوعاتی که قانوناً امکان ارجاع آن موضوعات و مسائل به داور، وجود داشته باشد می توان داوری را به شخص ثالث یا دادگاه واگذار نمود.

در اینجا تنها محدودیتی که باید به آن توجه کرد محدودیت در داوری پذیر بودن موضوع و مسئله مورد اختلاف یا نزاع است.

۱- ارجاع دعاوی راجع به «اموال عمومی» به داوری

۲- ارجاع دعاوی راجع به «اموال دولتی» به داوری

به جز موضوعات و مسایلی که به شرح بالا بیان کردم در کلیه موارد دیگر، طرفین می توانند به جای آنکه خودشان مستقیما تعیین داور نمایند به شخص دیگری؛ اختیار بدهند تا او برایشان داور، تعیین کند.

پس از این منظر آیا ارجاع  دعاوی همه افراد دولتی و عمومی و خصوص حادثه فیمابین وکیل و موکل و اختلافاتی که یک طرف آن دولت، مجلس، شهرداری و یا دستگاه های وابسته به آن باشد با منع موجود  مواجه و می توان آن موضوع را به داوری ارجاع داد؟

مطابق اصل  ۱۳۹ قانون اساسی «صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع آن به داوری در هر مورد، موکول به تصویب هیئت وزیران است و باید به اطلاع مجلس برسد. در مواردی که طرف دعوی خارجی باشد و در موارد مهم داخلی باید به تصویب مجلس نیز برسد. موارد مهم را قانون تعیین می‌کند.»

صلح دعاوی دولتی و عمومی ممنوع است. این ممنوعیت برای داوری هم پیش بینی شده است. این مهم عینا در ماده ۴۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی مبنی بر اینکه: ارجاع دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی به داوری پس از تصویب هیأت وزیران و اطلاع مجلس شورای اسلامی صورت می گیرد. در مواردی که طرف خارجی و یا موضوعاتی باشد که قانون آن را مهم تشخیص داده، تصویب مجلس شورای اسلامی نیز ضروری است؛ تصریح شده است.

صرفنظر از موانع ومعاذیر متعدد متصوره در بخشنامه مورد بحث و اهلیت مستقل مختلف دو نهاد موازی وکالت در ایران،  از منظر قانون مدنی، اصل آزادی قرادادها به عنوان یک اصل در حقوق قراردادها شناخته شده و حاکم بر روابط طرفین قرارداد است. به موجب این اصل قرارداد مخلوق ارادۀ و ایجاب و قبول طرفین بوده و ارادۀ طرفین، تعیین کنندۀ قواعد مسئولیت قراردادی است، بر این اساس طرفین همان گونه که در تعیین تعهدات خویش آزادی کامل دارند، به همین گونه نیز در تعیین و تعدیل قواعد مسئولیت قراردادی و ضمانت اجرای تعهدات خویش  و مرجع  قضایی و شبه قضایی  در رسیدگی به اختلافات آزاد بوده و تاثیر اراده ثالث در کاهش یا افزایش شروط و تعهدات طرفین با منع قانونی و ایرادات متعدد مواجه خواهد شد. در عمل نقض غرض و موجب بروز دعاوی بیشتری خواهد بود.

همچنین باید دانست که افراد بر سرنوشت خود اختیار داشته و برای استیفای حقوق خویش ولایت دارند، استفاده از این ولایت، متوقف بر امکان برخورداری از حق انتخاب داور است. انتخاب داور از سوی افراد، از باب ولایت انسان در استیفای حقوق خویش است و بدون حق انتخاب داور برای انسان‌ها، یا تعیین آن از ناحیه ثالث استیفای حقوق ممکن نیست.

باید در نظر داشت محدود کردن حل اختلافات به شیوه قضاوت توسط ثالث داور خاص  و  عدم جواز داوری در این خصوص، موجب عسر و حرج در میان وکیل و موکل شده و می‌شود.

در نهایت آنکه اختلافات حقوقی حادثه بین وکیل وموکل راجع به حق الوکاله به صورت طبیعی از موارد جریان "قاعده الزام" است. بدون تردید افراد در اختلافات، خواستار استیفای حقوق ادعایی خویش‌اند و در راه استیفای حقوق، از یک سو به قوانینی فکر می‌کنند که بتوانند بهتر و آسان‌تر به آن دست یابند، و از سوی دیگر یا استناد به قوانین، در پی بی‌اعتبار نمودن ادعاهای طرف مقابل باشند. این، قاعده، خاستگاه و منشأ عقلایی دارد که نسبت به پیروان ادیان و مذاهب جاری است. این قاعده در دعاوی حقوقی، الزامات دینی افراد را معتبر می‌داند. در موارد داوری هم به تبع اولی لازم الاجرا است.

*دکتری تخصصی حقوق بین الملل، وکیل پایه یک دادگستری

۴۷۲۳۱



#‌اخبار_جامعه #‌اخبار_اجتماعی
منبع: خبرآنلاین


مطالب پیشنهادی

معین: اصولگرایان و اصلاح‌طلبان پایگاه اجتماعی‌شان را از دست داده‌اند

مصطفی معین می گوید: از نظر جامعه بویژه جوانان، موضوع رقابت اصلاح طلب و اصولگرا در عرصه های سیاسی و انتخاباتی در این مقطع زمانی، ماجرای تمام شده ای است.

غفوری‌فرد: پیروز انتخابات ۱۴۰۰ یک‌ اصولگراست /قالیباف رئیس‌ مجلس می‌شود

غفوری فرد، عضو شاخص جبهه پیروان و نماینده ادوار مجلس می گوید: به احتمال خیلی خیلی زیاد در انتخابات ریاست جمهوری با رای بسیار بالایی نامزد اصولگرایان رای خواهد آورد.

روایت میرسلیم از اختلاف نظرها بین آیت‌الله خامنه‌ای و میرحسین موسوی درباره نحوه اداره کشور

میرسلیم می گوید بین آیت الله خامنه ای که رئیس جمهور بودند و میرحسین موسوی که نخست وزیر بود درباره نحوه اداره کشور توسط دولت و توجه به بخش خصوصی اتفاق نظر وجود نداشت.

با مسیح مهاجری؛ از دلتنگی برای هاشمی تا اختلافات در حزب جمهوری

حجت الاسلام مسیح مهاجری می گوید: آقای هاشمی در سال‌های آخر عمر خودشان هیچ نفوذی به عنوان لابی در شورای نگهبان نداشتند و حتی خیلی از افراد به دلیل ارتباط با آقای هاشمی رد صلاحیت می‌شدند؛ شما فکر می‌کنید اگر آقای هاشمی بودند با لابی کردن در شورای نگهبان صلاحیت افرادی می‌شد تأیید شود؟ خیر برعکس بود.

از بین بردن چربی خورشت | راه کاری موثر برای از بین بردن چربی خورشت

از بین بردن چربی خورشت و راه از بین بردن چربی خورشت و چگونه چربی خورشت را از بین ببریم و چرب شدن زیاد خورشت را در پرشین وی بخوانید

علت تیره شدن خورش قیمه | علت تیره شدن خورش قیمه چه می تواند باشد

علت تیره شدن خورش قیمه و علت تیره شدن خورش قیمه چه می تواند باشد و خوشرنگ شدن خورشت و چگونه خورشت قیمه خوشرنگ طبخ کنیم را در پرشین وی بخوانید

کرونا و رفتارهایی نامتعارف به بهانه دین‌دار بودن

هر روز که می گذرد دامنه شیوع ویروس کرونا گسترده‌تر می‌شود، تفاوتی هم بین فقیر و غنی، چپ و راست و ...نمی‌گذارد و همه را درگیر کرده است.

ویدیو - رکورد جهانی که سپاه در مبارزه با کرونا شکست

معاون سلامت، آموزش پزشکی و دفاع زیستی سپاه گفت: سپاه در آماده سازی تخت های بیمارستانی ویژه برای بیماران کووید 19؛ رکورد زد.

علت چسبیدن ته دیگ پلوپز | علت چسبیدن ته دیگ پلوپز و درست کردن آن

علت چسبیدن ته دیگ پلوپز و علت چسبیدن ته دیگ پلوپز چیست و طرز تهیه یک ته دیگ برشته و خوشمزه و نکات درست کردن ته دیگ را در پرشین وی بخوانید

رییس مجلس ترکیه جویای حال علی لاریجانی بعد از ابتلا به کرونا

ایسنا نوشت: مصطفی شنتوپ، رئیس مجلس ملی ترکیه طی تماس تلفنی با علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، ضمن آرزوی بهبودی برای وی درباره اقدامات مشترک دو کشور برای مهار کرونا گفت وگو کرد.

ویدیو - روایتی دیده نشده از امام خمینی(ره) از برداشت‌های مختلف درباره انتظار فرج

در روز نیمه شعبان و ولادت حضرت ولیعصر(ع)، روایتی از امام خمینی(س) از برداشت های مختلف درباره انتظار فرج که برای اولین بار منتشر می شود را مشاهده می کنید.

رویارویی‌ پارلمانی احمدی‌نژادی‌ها با روحانی /قالیباف ضربه‌گیر می‌شود؟

نوع کنشگری اصولگرایان مجلس یازدهم در قبال دولت حسن روحانی به پرسش اصلی این روزهای محافل سیاسی تبدیل شده است.

این شَبَحِ ارتش ایران، قاتل شناورهای چند میلیون دلاری در خلیج فارس است + عکس

باشگاه خبرنگاران نوشت: نیروی دریایی ارتش همواره جهت حفظ منافع دریایی کشور نیاز به ساخت تجهیزات پیشرفته دارد.

جهش تولید را در روزهای کرونایی فراموش نکنیم

سال ۹۸ بسیار سخت و با اتفاقات غیرقابل پیش بینی تمام شد. نه بلاهای طبیعی مانند سیل و زلزله قابل پیش بینی بودند و نه بیماری کرونا که ناگهان آمد و گریبان همه را گرفت.

نمایندگانی که با پارلمان خداحافظی کردند/بازگشت قدیمی‌ها به بهارستان

پرونده انتخابات مجلس یازدهم در مرحله اول بسته شد و اکثریت پارلمان آینده برای ۴ سال در اختیار اصولگرایان قرار گرفت.

ماجرای توئیت جنجالی میرسلیم

فارس نوشت: دفتر سیدمصطفی میرسلیم منتخب دوم مردم تهران در مجلس یازدهم درباره یک توییت توضیحاتی ارائه کرد.

چه کسی کشتی طوفان‌زده وزارت کشاورزی را به ساحل می‌رساند؟

چند ماهی است که گمانه زنی برای سکانداری وزارت جهاد کشاورزی بدون نتیجه ادامه دارد.

تقدیر دستیار ویژه لاریجانی از کمک های چین به ایران در روزهای نشر کرونا

دستیار ویژه رییس مجلس در امور بین‌الملل کمک‌های ⁧چین⁩ به ایران در مبارزه با ⁧کرونا را⁩ قابل تقدیر دانست.

از منافقین سیاسی تا قوی سیاه احمدی‌نژاد و خاتمی در میزگرد عطریانفر و ایمانی

حالا که تکلیف بسیاری از لیست های انتخاباتی اصلاح طلبان و اصولگرایان مشخص شده و کمتر از یک هفته تا برگزاری انتخابات مجلس یازدهم باقی مانده، یک فعال سیاسی اصولگرا و یک چهره اصلاح طلب به آسیب شناسی شرایط موجود، وضعیت آراء خاکستری، لیست‌های دو طیف سیاسی و ...پرداختند.

برگ برنده اصلاح‌طلبان در ۱۴۰۰؛ ظریف،عارف، مطهری، جهانگیری یا...؟

۱۴۰۰ برای اصلاح طلبان سرنوشت ساز است، یا سورپرایز انتخابات می شوند و در روزهای سرخوشی اصولگرایان کاندیدایی رو می کنند که برگ برنده شان در انتخابات شود یا باید سنگری دیگر را هم به رقیب واگذار کنند.

مطالب مرتبط