عصر ایران |
4 روز پیش

پزشکیان چالش های سیاست خارجی تعاملی

صابر گل عنبری در کانال تلگرامی خود نوشت:مسعود پزشکیان در شرایط عادی منطقه‌ای و جهانی به ریاست جمهوری ایران نرسیده است؛ هم منطقه متعاقب متغیر جنگ غزه و در انتظار نتایج انتخابات آمریکا در وضعیت ناپایدار بسیار حساسی است؛ هم در سطح بین‌المللی نیز جهان با تحولات عمیق و رخدادهای سرنوشت‌ساز از جمله الزامات ماهیت منازعه‌آمیز نظم جهانی در این دوره شبه گذار مواجه است.

در این شرایط ناپایدار و منازعه‌آلود، پزشکیان اولویت سیاست خارجی خود را رفع تحریم‌ها، تعیین تکلیف برجام و تعامل سازنده با دنیا تعریف کرده و از رهگذر آن به دنبال حل بحران اقتصادی کشور با قید فوریت است.

اما واقعیت این است که ایشان جدا از موانع و چالش‌های فراوان داخلی، در عرصه خارجی نیز با میدانی از مین مواجه است که عبور از آن و رسیدن به اهداف اولویت‌های پیشگفته مستلزم شناختی عمیق از واقعیت‌های پیچیده منطقه‌ای و بین‌المللی، برنامه‌ریزی و نقشه راهی درست و برداشتن گام‌های حساب شده و دقیق است.

طبق رصد نگارنده، استقبال دول منطقه و به ویژه شیخ‌نشین‌های جنوب خلیج فارس از پیروزی پزشکیان فراتر از تعارفات دیپلماتیک معطوف به نوعی خرسندی و رضایتمندی است. ضمنا هواداران «محور مقاومت» در منطقه، به نوعی نگران تاثیر احتمالی بازگشت اصلاح‌طلبان و دید آن‌ها در مورد روابط با آمریکا و غرب و فاصله گرفتن از دیپلماسی میدانی رئیس جمهور فقیدند.

بازخورد این نگرانی در "میدان" می‌تواند دیپلماسی دولت جدید را با چالش جدی مواجه کند.

اما «خرسندی» بازیگران عرب منطقه در حالی است که در گذشته معمولا بیم آن داشتند که با رسیدن اصلاح‌‍طلبان به قدرت، احتمال ساخت و پاخت ایران و غرب بیشتر است و آن‌ها قربانی این بده بستان می‌شوند و چه بسا غالبا تمایل داشتند طیفی به قدرت برسد که زاویه عمیقی با غرب دارد؛ اما به نظر می‌رسد که این انگاره ونگرانی از نزدیکی ایران و غرب به دلایلی تا حدودی در حال رنگ باختن است و چه بسا هم «از سطح محدودی از آن» استقبال ‌کنند؛

اولااین کشورها با افزایش نفوذ و قدرت لابی‌گری خود در آمریکا بر این باورند که به نوعی منافع مشترک و پایدار خود با این کشور را تضمین کرده‌اند.

ثانیابا متوازن‌سازی مناسبات خود با دو بلوک غرب و شرق و چسبندگی منافع اقتصادی با آن‌ها در سایه واگرایی منافع ایران با دو بلوک به درجه نسبتا اطمینان‌بخشی از در امان ماندن از آسیب‌های احتمالی نزدیکی ایران و غرب رسیده‌اند.

ثالثا،کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به ویژه عربستان با ترسیم چشم‌اندازهای اقتصادی کلانی سودای قرار گرفتن در زمره اقتصادهای برتر جهان را دارند و گویا به این رهیافت رسیده‌اند که این مهم در سایه منطقه‌ای امن امکانپذیر است. از این رو، چون گذشته از گسترش تنش میان ایران و آمریکا در منطقه استقبال نمی‌کنند و خود نیز برای کاهش آن وساطت می‌کنند.

اما در عین حال نگرانی آن‌ها به هر دلیلی از ایران همچنان پابرجاست، ولی شکل بروز و مدیریت آن فرق کرده است.

وقتی برجام در سال 2015 / 1393، امضا شد بستر منطقه‌ای پرتنش و نامساعد بود و جنگ‌های نیابتی در اوج بود که حمله به سفارت عربستان و به تبع آن قطعی روابط این فضا را به شدت تشدید کرد و پس از رسیدن ترامپ به قدرت، ریاض و ابوظبی به همراه اسرائیل گمشده خود را در او دیدند و او را به خروج از برجام متقاعد کردند.

از این رو، احیای برجام و هر توافق دیگری بدون بسترسازی منطقه‌ای مناسب تداوم و کارایی مطلوب را برای ایران ندارد و اکنون که فضای منطقه‌‌ای عربی «تا حدودی» مساعد است، اولویت نخست پیش از توافق با آمریکا بسترسازی منطقه‌ای برای آن است. این بسترسازی هم به شیوه‌های کلیشه‌ای گذشته امکان پذیر نیست.

ناگفته هم نماند که خود توافق با آمریکا به دلایل مختلف چه ترامپ بازگردد چه بایدن دوباره انتخاب شود، با چالش‌های بیشتر از قبل به ویژه متعاقب جنگ غزه روبرو است و به علت ضعف راهبردی پیش آمده برای اسرائیل در نتیجه هفتم اکتبر و این جنگ، نه تنها تل آویو بیشتر از قبل در مسیر این توافق سنگ‌اندازی خواهد کرد، بلکه خود سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا در دوره پیش‌رو نیز بیش از قبل عاملیت امنیت اسرائیل را در منطقه در نظر خواهد گرفت.

واقعیت این که هر توافقی با آمریکا برای رفع تحریم‌ها و توافق منطقه‌ای مکمل هم بوده و یکی بدون دیگری فاقد کارایی اقتصادی و عاملیت مطلوب برای ایران است. از یک سو، با امضای توافق بدون بسترسازی منطقه‌ای همان تجربه برجام تکرار می‌شود.

از دیگر سو نیز، اگر تحریم‌ها همچنان پابرجا بماند، هر اندازه هم توافقات منطقه‌ای امضا شود، باز در سایه بین‌المللی بودن اقتصاد، هژمونی اقتصادی آمریکا بر اقتصاد جهان و منافع اقتصادی تنگاتنگ بازیگران ثروتمند خلیج فارس با دنیای غرب، کارآمدی اقتصادی قابل توجهی برای تهران نخواهد داشت و تجارت فیمابین از مبادله کالا فراتر نخواهد رفت.

عضویت در اینستاگرام عصر ایران



#‌اخبار منبع: عصر ایران

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

در پی انتشار مطلبی در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مبنی بر افزایش قیمت محصولات ایران‌خودرو، پیگیری‌ها و بررسی‌های خبرگزاری ایسنا نشان می‌دهد که قیمت‌ محصولات این شرکت منطبق با آخرین قیمت‌های مصوب شورای رقابت است.

7 ساعت پیش

حکم نهایی پرونده شرکت «مدیران خودرو» درباره غیر استاندارد بودن قطعه اکسل عقب خودروی ایکس ۵۵ تولیدی این شرکت ۳۱ اردیبهشت اعلام می‌شود.

6 ساعت پیش

یحیی گل‌محمدی یک روز قبل از بازی فولاد و الفیصلی در مرحله حذفی لیگ قهرمانان به حمایت از نکونام و تیمش پرداخت.

6 ساعت پیش

برای داشتن یک سفر عالی و بی دردسر در ایام نوروز، بهتر است قبل از شروع مسافرت، خودروی خود را چک کنید.

7 ساعت پیش

وزیر صمت بیان کرد: آنچه که وزارت صمت دنبال می‌کند این است که زمینه را برای تامین نیاز فراهم کند؛ حال نیاز چه بخواهد از داخل تأمین شود، چه از خارج.

6 ساعت پیش

رئیس پلیس راهور فراجا اعلام کرد که علیرغم قطعی شدن نرخ‌های جدید جرائم رانندگی، زمان قطعی اجرای آن هنوز مشخص نشده است.

6 ساعت پیش

گران‌ترین خودروی جهان از سوی شرکت انگلیسی رولزرویس به ارزش بیش از ۲۸ میلیون دلار رونمایی شد. این خودرو رولزرویس Boat Tail یا دم قایقی نام دارد.

6 ساعت پیش

در نمای روبرو، وفاداری سازنده به نسخه‌ی مشهور ۱۹۵۷ دیده می‌شود و با این هدف، چراغ‌های نسبتا کوچک دایره‌ای همراه با جلوپنجره‌ی دوگانه که فضای باریکی برای عبور هوا دارد، در آخرین مدل فیات 500 دیده می‌شود.

6 ساعت پیش

در روزهای اخیر نام خودروهای وارداتی به صورت غیررسمی در محافل خودرویی مطرح می شود. خودرو سئات یکی از این خودروها است که قرار است در دور جدید واردات خودرو چرخ هایش خیابان های ما را لمس کند. مدلی از سئات که برای عرضه در ایران در نظر گرفته شده خودرو سئات ایبیزا است. یک خودرو هاچبک که با همکاری فولکس واگن ساخته شده است.

7 ساعت پیش

بیشتر...