عصر ایران |
1 ماه پیش

سیاستمداران گمان کردند عدالت یعنی مصرف رایگان یا ارزان دولتی این راهبرد غلط که منجر به عرضه مجانی یا

سیاستمداران گمان کردند «عدالت» یعنی مصرف رایگان یا ارزان دولتی. این راهبرد غلط که منجر به عرضه مجانی یا بسیار ارزان آب شده، در کنار سیاست‌هایی که مصرف بالای انرژی را به دنبال دارد، «ابرچالش آب و محیط زیست» را به وجود آورد.
محسن جلال‌پوررئیس سابق اتاق ایران در یادداشتی*نوشت: ردپای شش خطای فاحش در وقایع اخیر اصفهان دیده می‌شود؛
 
خطای اول:بر هم زدن نظم و ساختار مالکیت آب در کشور است که در چند مرحله و با تصویب چند قانون زیان‌بار صورت گرفته است. بزرگ‌ترین خطا با«اصلاحات ارضی» و «ملی کردن آب» آغاز شد. اصلاحات ارضی، زمین‌های بزرگ را به زمین‌های کوچک تقسیم کرد و انگیزه سرمایه‌گذاری و بهره‌وری را تضعیف کرد و قانون ملی شدن آب باعث شد سیستم مالکیت خصوصی  از بین برود و نتیجه این شد که حاکمیت خصوصی آرام‌آرام از بین رفت.
 
پس از انقلاب با تصویب «قانون توزیع عادلانه آب» بر عمق و گستره خطاهای قبلی افزوده شد. 
این قوانین مالکیت انحصاری منابع آب توسط دولت را تحکیم بخشیدند و مالکیت خصوصی را از بین بردند. به این ترتیب دولت مالک بلامنازع آب در ایران شد در حالی که نه میرآب عادلی بود و نه توان نظارت بر توزیع آن را داشت.
 
این خطا باعث شکل‌گیری «تراژدی منابع مشترک»شد. در ادبیات اقتصادی، منابعی مانند آب که به‌صورت اشتراکی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند، همواره در معرض تهدیدی به نام «تراژدی منابع مشترک» قرار دارند. معمولا منابع مشترک از آب شیرین گرفته تا مراتع، جنگل‌ها و حتی ماهیان آب‌های آزاد با مشکل تاراج عمومی مواجه می‌شوند. چون قاعده این نیست که هرکس به اندازه‌ بهره‌برداری کند، برنده است. برنده کسی است که بیشتر بهره‌برداری کند.
 
خطای دومیک خطای فکری و یک راهبرد خطا بود که به خصوص در سال‌های پس از انقلاب منجر به شکل‌گیری ابرچالش آب و محیط زیست شد. سیاستمداران گمان کردند «عدالت» یعنی مصرف رایگان یا ارزان دولتی. این راهبرد غلط که منجر به عرضه مجانی یا بسیار ارزان آب شده، در کنار سیاست‌هایی که مصرف بالای انرژی را به دنبال دارد، «ابرچالش آب و محیط زیست» را به وجود آورد.
 
جنسخطای سومنیز فکری است که به یک راهبرد غلط در حکمرانی اقتصادی کشور بدل شده است. سیاستمداران ما در این اندیشه‌اند که ایران را به کشوری مستقل و خودکفا تبدیل کنند که هرچه نیاز دارد، خودش تولید کند و ارتباط معنا‌داری با جهان بیرون نداشته باشد. این تفکر به خصوص به حوزه کشاورزی نمود زیادی داشته و فشار بر ذخایر اندک و ارزشمند آب را تشدید کرده و وضعیت فعلی را رقم زده است.
 
خطای چهارمرا «سیاستمداران زبل» رقم زدند که با نفوذ در دستگاه‌های تصمیم‌گیرنده و از طریق در کنترل گرفتن فرآیند سیاستگذاری، تلاش کردند انواع رانت را به سمت حوزه‌های انتخابیه خود هدایت کنند.
 
احداث کارخانه‌های بزرگ و نیازمند آب فراوان در اصفهان که قاعدتا باید در جوار دریا یا مناطق پرآب ساخته می‌شد بزرگ‌ترین خطای سیاستمداران زبل بوده است.
 
بنیانخطای پنجمزمانی گذاشته شد که خرید تضمینی محصولات کشاورزی در دستور کار سیاستگذار قرار گرفت. خرید تضمینی محصولات کشاورزی ضمن این که منجر به افول بهره‌وری در بخش کشاورزی شد، کاشت محصولات آب‌بر را تشویق کرد. این سیاست باعث شد کاشت محصولات سیاسی که مناسب اقلیم خشک ایران نیستند، گسترش پیدا کند.
 
وخطای ششمدر دهه ۸۰ صورت گرفت که در مدت زمانی کوتاه تعداد زیادی چاه در کشور حفر شد. آمارهای سازمان بازرسی نشان می‌دهد از سال 1384 تا سال 1392 بیش از 300 هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشور حفر شده است، در حالی که از ابتدای انقلاب تا سال 1384 تنها 100 هزار حلقه چاه غیرمجاز شناسایی شده بود.
 
مواردی که شرح داده شد در کنار دیگر مواردی که از حوصله این نوشته خارج است، ابر چالشی به نام آب و محیط زیست را به وجود آورده‌اند.
 
سال‌هاست درباره   عواقب و عوارض این ابرچالش که نسبت به سایر ابرچالش‌های اقتصاد ایران برای مردم ملموس‌تر است، هشدار داده می‌شود. این‌که چرا سیاستگذار به توصیه‌ها عمل نمی‌کند معمایی است که ذهن دوست‌داران ایران را به خود مشغول کرده است.

* منبع کانال تلگرامی نویسنده mohsenjalalpour@


#‌اخبار منبع: عصر ایران

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

در ابتدا و در مرحله آزمایشی آلفا، تنها ۱۰ تولیدکننده محتوای آمریکایی به این قابلیت دسترسی خواهند شد تا اینستاگرام بازخورد علاقمندان و تولیدکنندگان محتوا را درباره این قابلیت دریافت کند.

یک ربع پیش

ثروت میلیاردرها از زمان آغاز پاندمی رشد بیشتری در مقایسه با ۱۴ سال گذشته داشته است. این رشد تحت تاثیر مداخله دولتی در سراسر جهان روی داده که به رشد اقتصادها تحرک بخشیده و قیمت سهامها را افزایش داده است.

یک ربع پیش

اعتماد نوشت:بازرگان در عرصه سیاست ایرانی یکه و تنها ماند. چه آنگاه که بر سریر قدرت بود و چه آنگاه که مطرود بود از عرصه قدرت. در زمانه قدرت، چپ و راست بر او تاختند و در دوره دوری از آن برای تقرب به خداوند مرگش را خواستند.

نیم ساعت پیش

هشت بازیکن ایران در پنجره زمستانی با پیشنهاداتی مواجه شده‌اند و ممکن است تیم‌های خود را تغییر دهند. به گزارش ایرنا، پنجره زمستانی باز شده و تیم‌ها و بازیکنان در تکاپو هستند تا در این فصل بهترین تصمیم‌ها را برای آینده خود رقم بزنند.

نیم ساعت پیش

اعتماد نوشت:فاکتورسازی از هشتگ‌های ترند شده در توییتر فارسی توسط فعالان سایبری موضوع مورد توجه فعالان سیاسی و رسانه‌ای در روزهای اخیر شده است.

نیم ساعت پیش

گلستان ما بزرگترین و پریازدیدترین سایت خبری استان گلستان

نیم ساعت پیش

شرق نوشت:یکی از سرچشمه‌های قضاوت‌های مبالغه‌آمیز مثبت یا منفی درباره اکبر هاشمی‌رفسنجانی، بالابردن انتظارات تاریخی از وی و برساختن یک هاشمی انتزاعی است که دارای قدرتی نامحدود، اطلاعاتی نامحدود و جایگاهی بی‌نظیر و بی‌رقیب است.

1 ساعت پیش

معاون اول رییس جمهور تاکید کرد: تا پایان سال درخواست هیچ افزایش قیمتی در ستاد تنظیم بازار بررسی نخواهد شد و دستگاه‌های ذیربط با اهتمام بیشتری در این حوزه عمل کنند.

1 ساعت پیش

پس از کاهش دما به زیر صفر، برف روی شن‌های عین صفراء در الجزایر نشسته است.

2 ساعت پیش

امروز در زنجان راهدارانی که در حال برف‌روبی جاده بودند با سقوط بهمن، زیر برف گرفتار شدند. درنهایت افراد گرفتارشده، توسط نیروهای امدادی نجات یافتند.

2 ساعت پیش

یکی از ستاره‌های فعلی فوتبال ایران مهدی طارمی است که جدای از قابلیت‌های فنی، حاشیه‌های زیادی را هم داشته است.

2 ساعت پیش

گروه استان‌ها- نگهداری از افراد مبتلا در مراکز ترک اعتیاد، یکی از سیاست‌های کلی دولت‌ها، در مبارزه با شیوع اعتیاد و کاهش آمار معتادان است.

2 ساعت پیش

گروه استان‌ها - این گزارش روایتی از یک زن کارآفرین دوخت لباس محلی در چهارمحال و بختیاری است، کسی که هم دغدغه گسترش فرهنگ و هویت اقوام را دارد و هم با کارآفرینی خود موجب مشغول به کار شدن چند نفر دیگر شده است.

2 ساعت پیش

یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت: ساختارهای کشور آمادگی اجرای سیاست حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی را ندارد پرداخت یارانه به جای تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی موجب پول‌پاشی شده و فاصله طبقاتی را بیشتر می‌کند.

2 ساعت پیش

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید بر اساس اعلام اتحادیه طلا، جواهر و سکه تهران ۱۲ میلیون تومان است.

2 ساعت پیش

بیشتر...