اقتصاد آنلاین |
۱ هفته پیش

تیغ تیز کرونا علیه رشد جمعیت اقتصاد آنلاین

به گزارشاقتصادآنلاینبه نقل از همشهری، پاندمی کرونا نه فقط با افزایش مرگ‌ومیر، که با کاهش معنادار نرخ زاد و ولد نیز شاخص‌های جمعیتی کشور را در مرز هشدار قرار داده است. در روزهایی که مواجهه جامعه ایرانی با کرونا وارد نوزدهمین‌ماه شده، هنوز هم صحبت از پیامدهای آشکار و پنهان آن، جزو موضوعات داغ افکار عمومی است.

علاوه بر حوزه سلامت که سایهکروناروی آن بسیار سنگین و آثار آن کاملا آشکار است، در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی نیز از آثار متعدد کرونا سخن به میان آورده می‌شود. در میان آثار اجتماعی کرونا، سیاهه بلندی از مشکلات و مصایب از سوی صاحب‌نظران مطرح شده است؛ از افسردگی فراگیر تا اضطراب و فوران خشم اجتماعی یا گسترش آسیب‌های اجتماعی زیر سایه هولناک‌ترین اپیدمی قرن.

در جدیدترین مورد، حالا اعلام شده،شیوع کروناتصمیم به فرزند‌آوری حدود یک‌چهارم زوج‌های ایرانی را به تأخیر انداخته و یک مرحله قبل‌تر از آن، یعنی در مرحله ازدواج نیز برای حدود یک‌سوم از زوج‌ها مانع درست کرده است.

این گزاره‌ها در حقیقت نتایج طرح پیمایشی «تأثیرات اجتماعی-اقتصادی، جمعیتی و سلامت روان بیماری کووید-19» است که از سوی رسول صادقی، دانشیار جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و رییس مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور اعلام شده است. در این مطالعه، درصد خانوارهایی که تصمیم به فرزندآوری اعضای متأهل ١۵ تا ۵۴‌ساله آنها بستگی به از بین‌رفتن بیماری کووید-١٩ دارد و همچنین خانوارهای دارای حداقل یک فرد مجرد 15ساله و بالاتر که از اسفند98 تا زمان آمارگیری قصد ازدواج داشته اما به‌دلیل شیوع کرونا آن را به تعویق انداخته‌اند، سنجیده شده است.

رسول صادقی که مجری محور ازدواج و فرزندآوری این طرح پژوهشی بوده، در توصیف مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه می‌گوید که براساس نتایج این پیمایش ملی، حدود 24درصد افراد، خود یا یکی از اعضای متأهل خانواده‌شان تصمیم به فرزندآوری را به‌دلیل شیوع بیماری کووید-19 به تأخیر انداخته‌اند.

یکی از عوامل بدیهی مؤثر بر فرزندآوری، وقوع ازدواج است که به‌گفته صادقی، در این زمینه نیز کرونا باعث شده حدود 30درصد از افراد مجرد، برنامه ازدواج خود را به عقب بیندازند. رسول صادقی در تحلیل روند فرزندآوری جامعه ایرانی براساس یافته‌های مطالعه اخیر، گفت: «میزان باروری کل در ایران بعد از افزایش موقتی نیمه اول دهه90، از نیمه دوم دهه90، قبل از شروع همه‌گیری در حال کاهش بود.

اما با همه‌گیری کرونا، این کاهش با وجود تغییر سیاست‌های جمعیتی ادامه داشته و این می‌تواند به‌معنای کاهش بیشتر باروری دوره‌ای به پایین‌ترین سطح تاکنون بوده باشد (میزان باروری کل 1.65فرزند به ازای هر زن در سال 1399). کاهش حدود 10درصدی موالید و باروری در سال1399 در مقایسه با سال1398 از تبعات و پیامدهای همه‌گیری کووید-19 است که تداوم روند کاهشی آن در سال1400 دور از انتظار نیست.»

رییس مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور با اشاره به پیامدهای کووید-19 بر باروری و فرزندآوری، افزود: «پاندمی کووید-19 وضعیت‌های اقتصادی و اجتماعی مردم را تغییر داده است. هر چند، پیامد جمعیت‌شناختی سریع و آنی این ویروس افزایش مرگ‌هاست؛ با این‌حال، کووید- 19باروری و فرزندآوری را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است. محیط‌های اجتماعی و اقتصادی در حال تغییر بر اثر همه‌گیری کووید-19 ترجیحات باروری را تغییر می‌دهد و در جریان این بحران، میزان عدم‌قطعیت در فرایندهای تصمیم‌گیری افزایش قابل‌توجهی پیدا می‌کند.»

چرا ازدواج  و فرزندآوری کاهش پیدا کرده؟

دلایلی که پاسخگویان طرح آمارگیری خانوارملی برای به‌تأخیرانداختن تصمیم به فرزندآوری در دوران کرونا مطرح کرده‌اند و همچنین مقایسه میزان تأثیری که کرونا بر این تصمیم در مناطق شهری و روستایی گذاشته است نیز از سوی این جمعیت‌شناس، این چنین عنوان شد: «این تأخیر برای مناطق شهری به‌مراتب بیشتر از مناطق روستایی بوده است. همچنین تأثیر شوک‌های ناشی از کووید-19 نظیر فوت اعضای خانواده یا ازدست‌دادن شغل، منجر  به‌تعویق‌انداختن بیشتر تصمیم به فرزندآوری شده است. از این‌رو، افرادی که با عدم‌قطعیت اقتصادی بیشتر مواجه هستند یا در معرض عوارض (بیماری و فوت) کووید-19 بوده‌اند، برنامه‌های فرزندآوری خود را بیشتر به‌تعویق انداخته‌اند.»

او می‌افزاید: «نگرانی‌های مالی و اقتصادی مربوط به پاندمی کووید-19 و همچنین نگرانی‌های عمومی درباره آینده، موجب تغییر تصمیمات زوج‌ها در مورد فرزندآوری شده است. به این ترتیب، این پاندمی نیز مانند سایر بحران‌ها و مخاطره‌ها، منجر به تغییراتی در باروری، به شکل کاهش‌ تعداد موالید و به‌تأخیرانداختن فرزندآوری شده است.»

از دست دادن فرصت بارداری زیر سایه کرونا

علاوه بر جمعیت‌شناسان، جامعه دانشگاهی در گروه علوم پزشکی نیز تحقیقاتی را پس از شیوع کرونا درباره پیامدهای جمعیتی این بیماری انجام داده‌اند. به‌عنوان نمونه، سمیرا شهباززادگان و منصوره کریم‌اللهی، اعضای هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل در چکیده مطالعه‌ای در این‌باره نوشته‌اند: «ویروس کرونا با پیامدهای جمعیتی همراه است و به‌عنوان مثال، فرزندآوری را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و جمعیت کشور را به‌سوی پیری می‌کشاند. کرونا دو پیامد مستقیم یا ارگانیکی و غیرمستقیم یا مکانیکی روی جمعیت خواهد گذاشت. یکی از پیامدهای مستقیم کرونا، افزایش میزان مرگ‌ومیر بوده و جنبه دیگر پیامدهای جمعیتی ویروس کرونا بر الگوهای ازدواج و فرزندآوری است. فضای نامشخص ویروس کرونا، موجب تحت‌تأثیر قرار‌گرفتن تصمیم‌گیری‌ در مسائل جمعیتی مانند تعویق و کاهش ازدواج و فرزندآوری، بالارفتن بیشتر سن بارداری و در برخی موارد حتی ازدست‌دادن فرصت بارداری می‌شود.»

تأثیر چالش جمعیتی کرونا 2دهه دیگر خود را نشان می‌دهد

مسئولان دولتی حوزه جوانان اما قبل از اینکه نتیجه پیمایش ملی درباره تأثیر شرایط کرونا در به‌تأخیرافتادن تصمیم زوجین برای فرزندآوری یا به‌تأخیرانداختن موعد ازدواج منتشر شود، به پیش‌بینی آثار جمعیتی این پدیده‌ها پرداخته بودند. اعظم کریمی، مدیرکل دفتر توسعه اجتماعی وزارت ورزش و جوانان، با بیان اینکه شیوع کرونا به‌عنوان چالشی جدید در کاهش رشد جمعیت تأثیرگذار است و فرزندآوری را کاهش می‌دهد، می‌گوید: «استمرار شیوع بحران کرونا از دو سوی ماجرا یعنی زاد و ولد و مرگ‌ومیر بر رشد جمعیت اثر منفی خواهد گذاشت و به‌نظر می‌رسد پس از کرونا فرایند کاهش زاد و ولد شدیدتر خواهد شد.»

او می‌افزاید: «حتی امسال نیز ممکن است به دلایل گوناگون نظیر ترس از حضور در بیمارستان‌ها، انگیزه فرزندآوری کمتر شود که به‌احتمال فراوان آثار آن در سال‌های پس از ۱۴۰۰ خود را نشان خواهد داد؛ قبل از شیوع کرونا بحث کاهش شدید نرخ رشد جمعیت در کشور مطرح بود اما شیوع کرونا این مسئله را تشدید کرده است.» به‌گفته کریمی، پاندمی کووید-۱۹ منجر به کاهش فرزندآوری شده و پیش‌بینی می‌شود این کاهش موالید تا سال‌های پس از کرونا نیز همچنان ادامه داشته باشد.

محمدمهدی تندگویان، معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان نیز کاهش جمعیت در ایران نسبت به سایر کشورها را پرشتاب دانسته و می‌گوید: «تأثیر چالش بزرگی که کرونا در بحث جمعیت ایجاد کرده است دودهه دیگر خود را نشان می‌دهد. آمار ٩‌ماهه در سال گذشته نشان از کاهش بالای ١٠٠هزار نفری در بحث موالید و افزایش بالای ١٠٠‌هزار نفری در بحث مرگ‌ومیر دارد که کنارهم‌گذاشتن این دو موضوع یک هشدار جدی است.»

تندگویان همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که «بسیاری از زوج‌هایی که تشکیل زندگی داده‌اند به‌دلیل ترس از ابتلا به کرونا، تصمیم به فرزندآوری را برای پس از اتمام این دوران گذاشته‌اند. این باور غلط که مراکز ایمنی برای مادران باردار وجود ندارد در این مسئله مؤثر است و باید شکسته شود.»

پیک پنجم کرونا تمام شد؟


#‌اخبار منبع: اقتصاد آنلاین

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

کاپیتان سابق تیم تراکتور با نساجی مازندران به توافق دست پیدا کرده است.

12 دقیقه پیش

وحیدپورمردان گفت: برنامه احیای تالاب جازموریان در دستور کار محیط زیست استان قرار دارد.

نیم ساعت پیش

سردار مطهری با اشاره به ابلاغیه سرلشکر باقری در خصوص برگزاری اردوهای راهیان نور گفت: سفر به مناطق عملیاتی دفاع مقدس فقط در استان هایی با رنگ بندی آبی و زرد مجاز است.

نیم ساعت پیش

تولیت آستان قدس رضوی در دیدار وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر ضرورت کاهش دغدغه‌های مردم در حوزه سلامت تاکید کرد.

نیم ساعت پیش

مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای مرکزی، از ثبت 199 میلی‌متر بارندگی در استان مرکزی در سال آبی 1400-1399 ( اول مهر 1399 لغایت پایان شهریور ماه 1400) خبر داد.

نیم ساعت پیش

مدیر ارتباطات و اطلاع‌رسانی آستان قدس رضوی گفت: در دهه آخر صفر امسال، مشهدالرضا(ع) و سراسر ایران با شعار «همه خادم‌الرضاییم؛ نجات انسان، رسم مسلمانی» سیاه‌پوش خواهد شد تا با ترویج این شعار محوری، تمام عزاداران در اقصی نقاط ایران اسلامی، برای خدمت‌رسانی به دیگران بسیج شوند.

نیم ساعت پیش

کره‌شمالی خبر داد که روز سه‌شنبه یک موشک هایپرسونیک جدید را آزمایش کرده است.

1 ساعت پیش

معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر جزئیات طرح پرداخت قسطی قبوض برق را اعلام کرد.

1 ساعت پیش

وزیر بهداشت با اشاره به جمعیت زیاد زائران به مشهد گفت: میزان تخت و امکانات بهداشت و درمان در این شهر کافی نیست و با اینکه امکاناتی همچون بیمارستان فوق تخصصی آستان قدس رضوی نیز به ظرفیت‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه شده، اما همچنان با کمبودهایی در این حوزه مواجه‌ایم.

1 ساعت پیش

مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: از آنجاکه براساس آخرین شواهد علمی معتبر کمیته علمی کرونا، واکسیناسیون زنان باردار در مراکز واکسیناسیون توسط شبکه بهداشتی با واکسن سینوفارم انجام می‌شود، تصمیمی برای واردات واکسن فایزر وجود ندارد.

1 ساعت پیش

براساس حکمی از سوی صولت مرتضوی قائم‌مقام معاون اجرایی و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری منصوب شد.

1 ساعت پیش

در ویدئویی زیر با چند روش متقاعد کردن افراد ضدواکسن‌ آشنا شوید.

1 ساعت پیش

معاون حقوقی باشگاه پرسپولیس گفت به‌جز بسته شدن پنجره نقل‌وانتقالاتی این باشگاه، جریمه دیگری درباره بدهی به سرمربی پیشین سرخپوشان به باشگاه تحمیل نشده است.

1 ساعت پیش

آبادان- رئیس دانشگاه علوم پزشکی آبادان از استقرار ۱۰۰ پایگاه تست فوری کرونا در شلمچه خبر داد

1 ساعت پیش

لطفا تعجب نکنید اما وحید امیری ستاره ملی پوش پرسپولیس همچون لیونل مسی فوق ستاره آرژانتینی دکتر تغذیه شخصی دارد!

1 ساعت پیش

بیشتر...