ایران آنلاین |
پریروز

اقتصاد دولتی یا آزاد راهکار دوره تنش چیست ایران آنلاین

اقتصاد دولتی یا آزاد؛ راهکار دوره تنش چیست؟
علی شمس اردکانیرئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق بازرگانی ایران

بهترین رفتار اقتصادی در زمان تنش‌های سیاسی چیست؟ اگر قرار بر تداوم تحریم‌های ایران باشد، باید برای اقتصاد کشور چه نسخه‌ای پیچید؟ آیا اقتصاد آزاد مناسب شرایط تنش است یا اقتصاد دولتی یا ترکیبی از این دو؟

پاسخ‌های متعددی تاکنون به این سؤالات داده شده است اما برای بررسی عینی آن کافی است که به تجربه‌های جهانی رجوع کنیم. مقایسه میان دو بخش جدا شده یک کشور و نوع رفتار اقتصادی آنها یا مقایسه یک کشور در دو مقطع زمانی متفاوت و دو رفتار اقتصادی، می‌تواند پاسخی برای این سؤال باشد تا به انتخاب‌های امروز کشور کمک کند.تاریخ عملکرد اقتصادی کشورها نشان می‌دهد که سؤال «چه باید کرد؟» یک مسأله تازه و حرف جدید نیست. برای مثال، «ولادیمیر لنین» قبل از پیروزی انقلاب اکتبر 1917 در نظریه بلشویکی به این «چه باید کرد؟» پاسخ می‌دهد که البته دولتی کردن اقتصاد را ملاک مدیریت صحیح قرار می‌دهد.

اما در عمل مشخص می‌شود، این پاسخ درستی برای شرایط سخت و دوران تنش اقتصادی نیست. راه حل لنین که امروزه نیز برخی آن را به عنوان راه مدیریت اقتصاد در دوران تنش تکرار می‌کنند، خود مسأله‌ساز است و مشکل بیشتر می‌شود. ایران نیز این موضوع را بارها تجربه کرده است. مانند تخصیص ارز 4200 تومانی برای مدیریت قیمت‌ها که دستاورد اصلی آن رانت و فساد و از بین بردن ظرفیت‌ها  و فرصت‌های سرمایه‌گذاری بود.
اما در مقابل اقتصاد بازار آزاد و واگذاری آن به دست بخش خصوصی واقعی مطرح است. تجربه جهانی نشان می‌دهد که این راهکار حتی در دوران تنش و بحران نیز دستاوردهای بیشتری به نسبت اقتصاد دولتی داشته است.

مانند دوره بعد از جنگ جهانی دوم که آلمان به دو بخش تقسیم شده بود و آلمان غربی به واسطه فعالیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی در حال توسعه بود، اما آلمان شرقی با تفکر اقتصاد دولتی مدام در حال تضعیف بود. در نهایت درآمد سرانه آلمان شرقی با وجود آنکه بخش اصلی صنعت آلمان در این قسمت بود، به میزان یک پنجم درآمد سرانه آلمان غربی رسید؛ تا جایی که ادغام دو بخش را رقم زد. آلمان شرقی در زمان بحران تفکر لنین را اجرا می‌کرد که بار دیگر مشخص شد تفکری شکست خورده است و تنها هزینه‌ها را افزایش می‌دهد.

یا در مثالی دیگر، کره شمالی و کره جنوبی را می‌توان مورد بررسی قرار داد. کره شمالی با تفکر خاص خود می‌گوید که به بمب اتم دست یافته اما این کشور هنوز نتوانسته است که تمام خانه‌ها را مجهز به بخاری کند. اما کره جنوبی با تفکری که از نوع اقتصاد آزاد است، توانسته به سمت صنعتی شدن و رفاه بیشتر حرکت کند.مقایسه هند در دو مقطع زمانی نیز این مساله را نشان می‌دهد که یک کشور در دو دوره تاریخی چطور می‌تواند با تکیه بر اقتصاد آزاد رفاه مردم را بیشتر و میزان فقر را کاهش دهد.

پس از جنگ جهانی دوم، هند به نماد سوسیالیسم در میان کشورهای جهان سوم تبدیل شده بود. هند با ظهور سوسیالیست و اقتصاد دولتی شاهد افزایش مداوم فقر بود. به طوری که در یک دوره از تاریخ خود، بیشترین جمعیت فقیر جهان را داشت. اما با سقوط سوسیالیسم و ایجاد تفکر اقتصاد مبتنی بر بخش خصوصی حالا شاهد آن هستیم که سالانه به جمعیت فعال هند اضافه می‌شود و بیش از این تعداد از خط فقر خارج می‌شوند. یا در نمونه‌ای دیگر، چین را می‌توان مثال زد. چین با ایجاد تفکر اقتصاد آزاد حدود 800 میلیون نفر را از خط فقر بیرون آورد. ترکیه نیز با توجه به اقتصاد بخش خصوصی در حال رشد اقتصادی است و گفته می‌شود که با احتساب قدرت خرید، رشد اقتصادی ترکیه 5 برابر ایران است.

بنا بر آنچه گفته شد، نتیجه اقتصاد دولتی در دنیا ثابت شده است. نه تجارت، نه تولید و نه سرمایه‌گذاری دولتی کاری نیست که موجب رشد اقتصادی شود.البته در تاریخ ادوار گذشته ایران نیز می‌توان دید که چطور ثبات سیاسی، استفاده از نیروهای کارآمد و فعالیت تجاری بخش مستقل از دولت به رونق اقتصادی منجر شده است. در این رابطه در تاریخ ایران ثبت شده که در زمان شاه عباس اول، اقتصاد ایران از اقتصاد جهان جلو زد.لذا راه حل دولتی برای هیچ دوره‌ای مناسب نیست.

چه در دوران رونق و چه در دوران تنش‌های بین‌المللی. وقتی تاریخچه راهکارهای دولتی مثل یارانه، کوپن و سهمیه بندی را بررسی می‌کنیم، به خوبی مشخص می‌شود که این مسائل جز رانت و تخریب بیشتر اقتصاد، نتیجه دیگری نداشته‌اند و حاصل بی سوادی در زمینه اقتصاد بوده‌اند.انتخاب مجدد این راهکارها و تکیه بر اقتصاد دولتی برای دوره‌های تنش و تحریم توصیه نمی‌شود. باید با واگذاری اقتصاد به بخش خصوصی و رهایی از اقتصاد دولتی و خصولتی، مسیر حرکت را اصلاح و در جهت سرمایه‌گذاری و توسعه حرکت کرد. در غیر این صورت، تضییع زندگی مردم، امید و سرمایه‌های نسل آینده رقم می‌خورد که از نظر شرعی نیز حرام است.

/ایران

 



#‌اخبار منبع: ایران آنلاین

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

با نزدیک شدن به زمان اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری، برای بسیاری از داوطلبان کنکور، میزان شهریه شبانه یا نوبت دوم مورد سوال واقع می شود. رشته محل های شبانه یا نوبت دوم، رشته محل هایی هستند که در دانشگاه های دولتی برگزار می شوند ولی دانشجو باید بابت تحصیل در رشته محل های شبانه یا نوبت دوم شهریه بپردازد.

دیروز

زنان باردار در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به ویروس کرونا نیستند ولی در صورت ابتلا، احتمال بروز بیماری شدیدتر در آن‌ها وجود دارد. بنابراین سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند زنان باردار نیز واکسن بزنند. 

دیروز

گلستان ما بزرگترین و پریازدیدترین سایت خبری استان گلستان

دیروز

پیش‌فروش جدید تارا به زودی آغاز می‌شود, بر اساس اطلاعات به‌دست آمده، طرح جدید پیش‌فروش تارا، جدیدترین محصول ایران‌خودرو آغاز می‌شود.

دیروز

قیمj بیت کوین در ساعت 12 و 30 دقیقه صبح به وقت ایران روی 47 هزار و 167 دلار قرار داشت و تغییرات قیمتی آن در 24 ساعت و 7 روز گذشته مثبت بود.

دیروز

وام ارزان با سود پایین/ شرایط وام جدید بانک ملی چیست؟

دیروز

ناصر فریادشیران معاون ورزشی باشگاه استقلال می‌گوید مجریان برنامه فوتبال برتر خارج از اصول حرفه‌ای رفتار می‌کنند.

دیروز

مسئول روابط عمومی وارد کنندگان موبایل درباره ماجرای غیرفعال شدن موبایل‌های «شیائومی» در ایران توضیحاتی ارائه کرد.

دیروز

شکری نیا گفت: شبکه سپهر ویژه برنامه «سین» را با هدف معرفی برنامه‌ های شاخص شبکه‌ ها و بخش های مختلف صداوسیما تولید می‌ کند.

دیروز

معاون ورزشی باشگاه استقلال به شدت از رفتار دو مجری گلایه دارد و در مصاحبه‌ای به دلایل آن پرداخت.

دیروز

روز قبل خبر رسید که گوشی‌های شیائومی در برخی از کشورها از جمله ایران به صورت خودکار غیرفعال می‌شود. دلیل این مساله تحریم اعلام شده بود. اما حالا انجمن واردکنندگان موبایل می‌گوید فقط برخی از گوشی‌های شیائومی لاک می‌شود. اما کدام‌ها؟

دیروز

حمید استیلی به علت پارگی مینیسک زیر تیغ جراحان رفت و زانوی آسیب دیده خود را جراحی کرد.

دیروز

​بانک صادرات ایران طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد سهامداران شرکت دامداری «تلیسه نمونه» با نماد «تلیسه» می‌توانند از روز دوشنبه ٢٢ شهریورماه ١٤٠٠ به مدت یک سال برای دریافت سود سهام این شرکت در سال مالی منتهی به ٣٠ اسفندماه ٩٩ به شعب بانک صادرات ایران در سراسر کشور مراجعه کنند.

دیروز

رئال مادرید فصل جدید لیگ قهرمانان اروپا را با پیروزی آغاز کرد و در خانه اینتر با یک گل بازی را به سود خود به پایان رساند. پورتو هم در حضور طارمی یک تساوی ارزشمند را برابر اتلتیکو مادرید در اسپانیا کسب کرد.

دیروز

مهاجم سرشناس پاری سن ژرمن در دیدار برابر کلوپ بروژ مصدوم شد و نتوانست به بازی ادامه دهد.

دیروز

بیشتر...