خودروتک |
۱ هفته پیش

واگذاری خودروسازان خداحافظی طولانی

واگذاری خودروسازان؛ خداحافظی طولانی
مانی حدادی

اعداد و ارقام تولید خودروسازان به‌روشنی می‌گوید که تا زمانی که صنعت خودروسازی دولتی است نمی‌توان هیچ ادعایی در کیفیت، خدمات پس از فروش، ایمنی و مشتری‌مداری داشت. البته هم‌زمان با قصد دولت برای فروش سهام ایران‌خودرو و سایپا این نگرانی به وجود آمده که رسانه‌ای کردن این مسئله صرفاً اقدامی ظاهری و صوری باشد چراکه با وجود سهامدار بودن شرکت‌های دولتی زیرمجموعه ایران‌خودرو و سایپا در عمل تغییری در مالکیت سهام این دو خودروساز اتفاق نمی‌افتد.

به گزارشخودروتک، خصوصی‌سازی کامل دو شرکت خودروساز بزرگ کشور سال‌هاست که موردتوجه مسئولان و مدیران ارشد کشور بوده و همین امر در ظاهر تمایلدولتبه واگذاریسهامدو شرکت خودرویی کشور بهبخش خصوصیرا نشان می‌دهد؛ اما در عمل نه اراده‌ای برای این واگذاری بوده و نه تمایل و درخواست جدی از سویخودروسازانو حتی دولت در این زمینه دیده شده است. برخی کارشناسان معتقدند هزینه‌های اداره دومین صنعتایرانو همچنین زیان انباشته‌ای که طی این سال‌ها در ازای عملکرد و تصمیمات نادرست در دو خودروساز کشور به‌وجود آمده، رغبت کمی برای خرید سهام این شرکت‌ها به وجود آورده است.

۱۱ اسفندماه سال ۱۴۰۰، رییس‌جمهوری در خلل صدور ۸ فرمان برای بهبود عملکردصنعتخودروسازی، واگذاری مدیریت دولتی شرکت‌های خودروسازی را نیز مورد تأکید قرار داد. براساس این فرمان، واگذاری مدیریت دولتی شرکت‌های خودروسازی ایران‌خودرو وسایپاحداکثر ظرف ۶ ماه آینده یعنی تا پایان شهریورماه سال ۱۴۰۱ به بخش غیردولتی تعیین‌تکلیف شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که هیچ پیشرفت خاصی در مسئله واگذاری‌ها به‌وجود نیامده است. متولیان امر معتقد هستند که بحث واگذاری خودروسازان به دلیل داشتن ابعاد مختلف به همین راحتی‌ها امکان‌پذیر نیست و باید در گام‌های نخست موضوعاتی مانند سهام تودلی یا سهامداری چرخه‌ای، قیمت‌گذاری دستوری و وضعیت زیان انباشته بالای ۱۴۱ هزار میلیارد تومانی خودروسازان تعیین‌تکلیف شود.

ماجرای تودلی‌ها

بر این اساس آن‌طور که آمار نشان می‌دهد عدد سهام دولت در شرکت ایران‌خودرو ۵.۷ درصد و در سایپا حدود ۱۷ درصد است و اگرچه این اعداد به نظر کوچک می‌رسند اما گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس بیانگر آن است که غیرازاین دو عدد، ۱۲.۲۱ درصد از سهام ایران‌خودرو و ۱۵.۶ درصد از سهام سایپا در اختیار شرکت‌های عمومی وابسته و تحت کنترل دولت است. همچنین ۲۵.۲۴ درصد از سهام ایران‌خودرو و ۳۹.۶۶ درصد از سهام سایپا تحت نظام سهام تودلی است.

بنابراین هرقدر هم که دولت تأکید کند صرفاً ۵.۷ درصد و ۱۷ درصد از سهام شرکت‌های خودروسازی را در اختیار دارد اما با توجه به وضعیت سهام تودلی این شرکت‌ها (در تعریف سهام تولدی باید گفت که شرکت‌های زیرمجموعه خودروسازان به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم سهام شرکت‌های مادر را خریده‌اند.) می‌توان گفت که اگر همین سهام کوچک دولت هم واگذار شود، بازهم نقش و سهم دولت پررنگ خواهد بود و عملاً خودروسازان به‌صورت دولتی اداره خواهند شد و این در حالی است که سهل‌انگاری در تعیین تکلیف سهام تودلی در حالی است که در صورت واگذاری این سهام، به‌تدریج و خودبه‌خود از حجم شرکت‌های مادر یعنی ایران‌خودرو و سایپا کاسته و وضعیت بهره‌وری و مدیریت هم بهتر می‌شود.

مانع اصلی اینجاست

بحث قیمت‌گذاری دستوری از دیگر موانع اصلی پیش روی واگذاری خودروسازان محسوب می‌شود چراکه وقتی قیمت‌گذاری محصولی از اختیار صاحبان آن کالا خارج باشد و یک نهاد قدرت طبق دستورالعمل‌های خود نسبت به قیمت‌گذاری کالا اقدام کند، در واقع دست تولیدکننده برای کسب سود بسته می‌ماند و تولیدکننده مجبور می‌شود در شرایطی اقدام به تولید خودرو کند که می‌داند با تولید هر دستگاهخودروبه زیان شرکت افزوده خواهد شد؛ بنابراین احتمال اینکه در این شرایط کسی حاضر باشد سهام شرکت‌هایی را بخرد که روزبه‌روز زیان ده‌تر می‌شوند، بسیار کم است. تا زمانی که موضوع قیمت‌گذاری دستوری خودروسازان حل نشود نمی‌توان در مورد واگذاری گامی برداشت زیرا این مسئله با واگذاری در تضاد است.

کارنامه تیره خصوصی‌سازی در ایران

برای خصوصی‌سازی خودروسازان هر روشی که در پیش گرفته شود مفید است زیرا باید هر طور شده از سهام شرکت‌ها از ید دولت خارج شود؛ اما دراین‌بین چند نکته وجود دارد که باید موردتوجه قرار گیرد. مهم‌ترین نکته مربوط به سوابق مربوط به خصوصی‌سازی در کشور می‌شود که در اغلب موارد با شکست مواجه شده است. نکته دیگر نیز این است که باید نگاه کرد که تاکنون بخش خصوصی در خودروسازی ایران چقدر موفق بوده است؟

نگاهی به عملکرد خودروسازان خصوصی در ایران نشان می‌دهد که این شرکت‌ها CKD کار بوده و تولیدکننده محسوب نمی‌شوند. در واقع این شرکت‌ها در بحث خودروسازی ورود نکرده و موفقیتی در حوزه طراحی مهندسی، پلت فرم، توسعه زنجیره تأمین و … نداشتند.

چه کسی خریدار است؟

اما پرسش اینجاست که نامزدهای خرید این سهام چه کسانی هستند و آیا از صلاحیت لازم در این ماجرا برخوردارند؟ در این سال‌ها همواره هرگاه صحبت از واگذاری سهام خودروسازان بزرگ کشور به میان آمده، قطعه‌سازان برای خرید پیش‌قدم شده‌اند و به نظر می‌رسد این بار نیز گزینه اصلی آنها هستند. قطعه‌سازان به‌نوعی سهام خودروسازی را حق خود نیز می‌دانند و بسیار مشتاق‌اند که با خرید آن، به‌نوعی مدیریت غول‌هایجادهمخصوص را به دست بگیرند. البته همین حالا نیز برخی قطعه‌سازان در ایران‌خودرو و سایپا سهامدار هستند، اما سهم آنها به حدی نیست که توانایی انتخاب مدیرعامل را داشته باشند.

بنابراین با مطرح‌شدن دوباره موضوع واگذاری سهام ایران‌خودرو و سایپا، به نظر می‌رسد با رسمی شدن آن، بازهم قطعه‌سازان برای خرید قدم پیش خواهند گذاشت و احتمالاً این کار در قالب تشکیل کنسرسیوم انجام خواهد شد. این البته در حالی است که قطعه‌سازان معمولاً در این سال‌ها و همین حالا نیز ازمشکلات مالیو اینکه برای ارتقای کمی و کیفی تولید،پولندارند، می‌گویند. بااین‌حال هر وقت بحث فروش سهام خودروسازان مطرح می‌شود، آنها معمولاً پیش‌قدم می‌شوند و دیگر حرفی از بی‌پولی نمی‌زنند.



#‌اخبار منبع: خودروتک

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

تا ساعاتی دیگر با مقصران تاخیر در پرداخت حقوق اسفند ۱۴۰۱ فرهنگیان در وزارت آموزش و پرورش برخورد می‌شود.

یک ربع پیش

در این خبر یک عکس خاطره انگیز از خودروی آریا کلاسیک را می بینید.

یک ربع پیش

افزایش یارانه معیشتی ایرانیان در قالب طرح فجرانه و اعلام زمان پرداخت عیدی کارگران و بازنشستگان دو خبر فراگیر وزارت کار و رفاه اجتماعی در هفته اخیر بود که درباره آن وزیر کار جزییات بیشتری را بیان کرده است.

یک ربع پیش

شرایط پیش فروش محصولات گروه خودروسازی سایپا در طرح جایگزینی خودروهای فرسوده اعلام شد.

یک ربع پیش

پیشکسوت پرسپولیس گفت: فوتبالی که در نقش جهان دیدیم یک جنگ واقعی بین دو قدرت اول فوتبال کشور بود.

یک ربع پیش

در فاصله آبان‌ماه سال گذشته تا خرداد امسال سیاستگذار خودرو در دو اظهار نظر با وعده بهبود بازار خودرو به مردم توصیه کرده است که برای خرید عجله نکنند.

12 دقیقه پیش

ریحانه پارسا تو ترکیه تولد 24 سالگیش رو متفاوت تر از همیشه جشن گرفت و البته عزیزانش حسابی خانوم بازیگر رو سورپرایز کردن

یک ربع پیش

نیکی کریمی سوپراستار محبوب ایرانی در هفتاد و سومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم «برلین» شرکت کرد.

نیم ساعت پیش

چهره شاخص موتورسواری بانوان در ایران، با بیان این که عده‌ای از افراد با پول خرج کردن به جای قهرمانان مجوز واردات موتور گرفته‌اند، گفت: من با ۱۸ سال سابقه فعالیت در این رشته هنوز هم نتوانسته‌ام حتی یک موتورسیکت وارد کنم!

14 دقیقه پیش

بیشتر...