3 روز پیش
2 بازدید

واکاوی فاصله‌گرفتن فضا‌های دانشگاهی با محافل شعری در گفتگو با وحید عیدگاه طرقبه‌ای | شهرآرانیوز

واکاوی فاصله‌گرفتن فضا‌های دانشگاهی با محافل شعری در گفتگو با وحید عیدگاه طرقبه‌ای
با وحید عیدگاه طرقبه‌ای، شاعر، پژوهشگر و استاد ادبیات فارسی و به عنوان یک دانشگاهی که البته از نوجوانی در جلسات ادبی شعر مشهد شرکت کرده از دلایل فاصله گرفتن فضا‌های دانشگاهی با محافل ادبی سخن گفتیم و به آنچه موجب کم‌رونقی هر دو محفل نیز شده، اشاره کردیم.
لیلا کوچک‌زاده | شهرآرانیوز -آیا از انجمن‌های ادبی جریان‌ساز و پر رونق گذشته در مشهد اثری باقی مانده است؟ انجمن‌هایی که منبع الهام شاعران جوان بود و موجب سرزندگی شاعران پیش‌کسوت. محافلی که شاعران نامدار و دوستداران شعر و ادبیات را بر سر سفره شعر و غزل می‌نشاند و دانشگاهیان نیز با فراغ بال در آن حضور می‌یافتند و همین همنشینی، تاثیر درخوری در جریان‌سازی‌های ادبی در شعر خراسان و مشهد داشت.

با وحید عیدگاه طرقبه‌ای، شاعر، پژوهشگر و استاد ادبیات فارسی و به عنوان یک دانشگاهی که البته از نوجوانی در جلسات ادبی شعر مشهد شرکت کرده و به گفته خودش این جلسات روحی بوده بر قلم طبع شعرهایش، از دلایل فاصله گرفتن فضا‌های دانشگاهی با محافل ادبی سخن گفتیم و به آنچه موجب کم‌رونقی هر دو محفل نیز شده، اشاره کردیم.


در دو دهه اخیر شاهد فاصله‌گرفتن فضا‌ها و محافل ادبی با فضا‌های ادبی دانشگاه هستیم. این ارتباط اگر هم باشد، کمرنگ است و همسو نیست. چه چیزی موجب این گسست شده است؟

اگر مختصر بگویم، نبود فضا‌های مطلوب و امکانات مطلوب اجازه ارتباط‌گیری دانشگاهیان با محافل ادبی بیرون از دانشگاه را نمی‌دهد.

امروز، دانشگاه‌های ما، درگیر انبوهی از مقررات اداری و گرفتاری‌های اقتصادی شده است. یک فرد علاقه‌مند به ادبیات که فکر می‌کرد با ورود به دانشگاه با فضای پر ذوق و قریحه روبه‌رو می‌شود، به فضای اداری و خشکی پا می‌گذارد که همه در آن به دنبال ارتقا و ترفیع هستند.
 
استادان دانشگاه معمولا به دنبال چاپ مقاله‌های علمی و پژوهشی خود هستند تا امتیاز بگیرند و ارتقا پیدا کنند. دانشگاه از آن روحیه ذوقی و قریحه‌ای خود بیرون آمده و گرفتار ضوابط اداری شده است. اصلا فضا طوری شده است که به چیز‌های واجب هم نمی‌توان رسید چه رسد به مسائل مستحب. خوب ظاهرا برگزاری این‌طور محافل و ارتباط‌گیری قشر دانشگاهی با بیرون هم در زمره کار‌های غیرضروری قرار گرفته است.


یعنی برگزاری این‌گونه محافل به حاشیه فعالیت‌های ادبی یک دانشگاهی تبدیل شده است و فراغ بال و شرایط مطلوب زندگی را می‌طلبد؟

بله، برخلاف آنچه در دانشگاه گفته می‌شود، ادبیات محصول شرایط سخت نیست. این‌گونه نیست که بدبختی بیشتر موجب سرایش شعر بهتر شود. ادبیات محصول کمی رفاه است. حافظ و سعدی هم آدم‌های بدبختی نبودند. آن‌ها در سطوح بالای حکومتی محبوب بودند و جلساتی داشتند. الزاما ادبیات با بدبختی همراه نیست. بلکه فضای باز و امکانات اقتصادی مطلوب است که خود به خود باعث می‌شود انسان به امور ثانوی هم بپردازد.

خوب طبیعتا هر چه موانع کمتر شود، ارتباط‌گیری دانشگاهیان با بیرون از دانشگاه هم بیشتر خواهد شد و مطمئن باشید، خود دانشگاهیان اهالی شعر و ادب را پیدا می‌کنند و اهالی بیرون هم دانشگاهیان را. چنانکه می‌بینیم هم‌اکنون در فضای مجازی این اتفاق افتاده است. در اینستاگرام شب شعر برگزار می‌شود و دانشگاهی و غیردانشگاهی با هم تعامل برقرار می‌کنند.


در گذشتهِ محافل ادبی مشهد به انجمن‌های نام‌آشنایی همچون «نگارنده»، «فرخ»، «قهرمان» و... می‌رسیم که محل آمد‌و‌شد بسیاری از شخصیت‌های نامدار ادبیِ مشهد بود و حلقه وصلی بین شخصیت‌های مطرح دانشگاهی با پیش‌کسوتان ادبیات و افرادی که فقط دوستدار ادبیات و شعر بوده‌اند. چنانکه استادانی، چون دکتر محمدرضا شفیعی‌کدکنی و دکتر‌ضیاءالدین سجادی، هروقت به مشهد می‌آمدند، در جلسات انجمن قهرمان شرکت می‌کردند. درمقایسه آن روزگار با زمانه ما، چه اتفاقی افتاده است؟

تمام جلساتی که در مشهد رونق داشت به توصیه کسی ایجاد نشد و به توصیه کسی هم دوام پیدا نکرد. این‌ها حرکات خودجوشی بود که به دلیل فضا‌های مناسب و گرفتاری‌های کمتر مردم ایجاد می‌شد. از طرفی اگر دانشگاهیان در مجالس اهلِ ذوق شرکت می‌کردند کسی آن‌ها را دعوت یا مجبور به شرکت در این برنامه‌ها نمی‌کرد، بلکه گرفتاری‌هایشان کم بود و با کمال میل می‌آمدند. به یاد دارم در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد که خودم محصل بودم، در جلسات ادبی مشهد که معمولا در منزل اهل ذوق و شاعران پیش‌کسوت برگزار می‌شد، شرکت می‌کردم. قشر‌های متنوعی به جلسات شعر می‌آمدند. مدیریت جلسه شعر اداره فرهنگ و ارشاد استان با ذبیح‌ا... صاحبکار بود.

از کهن‌سالان ادیب خراسان، غلامرضا صدیق به جلسات می‌آمد. گاهی استاد محمد قهرمان را هم دعوت می‌کردند. این پیش‌کسوتان خودشان با افراد دانشگاهی هم مرتبط بودند و آن‌ها هم می‌آمدند. جلسه شعری هم بود که استاد غلامرضا فنایی مسئولش بودند. هاشم بهروز می‌آمد، سعید شاد و حامد علیزاده. از نسل‌های میان‌سال، غلامرضا شکوهی هم می‌آمد. در این جلسه، دانش‌آموزان هم شرکت می‌کردند. گروهی کسبه هم حضور داشتند. شاعری داشتیم که نقاش ساختمان بود، اما شعر‌های خوبی می‌گفت. فضای پررونقی بود که الهام اشعارمان از همانجا شکل گرفت.


خوب چه اتفاقی افتاد؟ چرا این جلسات ادامه پیدا نکرد؟

باید این‌طور پاسخ دهم که آیا آن مردم از ادبیات رویگردان شدند؟ آیا به کهولت سن شاعران پیش‌کسوت ربط دارد که نتوانستند جلسات را بگردانند؟ خیر. آن سالن‌های پر رونق را از ما گرفتند و گفتند در خیابان مدرس و در یک زیرزمین، جلسه شعر برگزار کنید. خوب معلوم است به پیش‌کسوتان برمی‌خورد که با آن همه طرفدار باید بروند داخل یک زیرزمین. همین‌جا خیلی‌ها از این جلسات رویگردان شدند و دیگر شاعران خوب کمتر به این محافل آمدند. یک مانع فیزیکی پیش آمد و همه چیز را خراب کرد. دقیقا مثل کشوری که تجزیه شود، آن جلسات به قطعات کوچک‌تری تبدیل و بعد هم نابود شد.


در فضای فعلی و با وجود کم‌رونقی محافل ادبی چگونه می‌توان به حضور نسل‌های ادبی مختلف در کنار یکدیگر امیدوار بود؟

خوشبختانه به واسطه فضای مجازی بخشی از کاستی‌ها برطرف شده است. در این فضا شاهد برگزاری حجم زیادی از مراسم زنده ادبیاتی هستیم. از نسل‌های مختلف هم در آن شرکت می‌کنند و چقدر خوب در این فضا افراد به هم وصل شده‌اند.

از طرفی دانشگاهیانی که ادبیات را دوست دارند و هنوز به هر دلیلی از ذوق ادبی خود دور نشده‌اند، باید پای کار بیایند. آن‌ها که امکانات بیشتر و سابقه بیشتر دارند، باید دانشجویان جدید را به فضا‌های ادبی بیرون وصل کنند.
نهاد‌های خودجوش هم در این راه می‌توانند تاثیرگزار باشند. مثلا خردسرای فردوسی ادب‌دوستان را دورهم جمع کرده است و می‌دانم در هفته یک روز، به یاد استاد قهرمان شعر می‌خوانند. اهل ادب یکدیگر را پیدا می‌کنند. فرقی هم نمی‌کند دانشگاهی باشند یا فقط اهل ذوق و دوستدار ادبیات.


نقش نهاد‌های فرهنگی در برگزاری محافل ادبی چیست و آن‌ها چگونه می‌توانند موجب این پیوند شوند؟

نهاد‌ها باید فضا را برای برگزاری این‌طور محافل فراهم کنند. مانع‌تراشی هم نکنند. لازم نیست نهادی مردم را برای شرکت در این‌گونه محافل هل بدهد. غیر از این، با برگزاری جشنواره‌های مستقل هم می‌توانند اهالی ادب را پای کار بیاورند و دور هم جمع کنند. البته با برگزاری جشنواره‌هایی با موضوع آزاد و در تنوع ادبی، تا قشر‌های مختلف در آن شرکت کنند. طبیعتا وقتی موضوع محدود شود خیلی‌ها پای کار نمی‌آیند که این خود آسیب دیگری به قشر ادبیاتی است.


#‌اخبار #‌مشهد
منبع: شهرآرانیوز


مطالب پیشنهادی

از قدیمی‌ترین نماینده مجلس تا بازگشت پارلمانتاریست‌ها به بهارستان

۱۰۴ نماینده منتخب مجلس آینده پیشتر هم بر صندلی های نمایندگی مجلس تکیه زده اند، سیدرضا تقوی قدیمی ترین آنهاست و محمد مهدی مفتح بیشترین تعداد حضور در ادوار مختلف مجلس را در کارنامه پارلمانی اش به ثبت رسانده است.

وقتی پیام رهبر انقلاب مانع هجمه به یک شهید شد

تسنیم نوشت: اکبر نبوی به مناسبت بیست و هفتمین سالگرد شهادت سیدمرتضی آوینی می‌گوید: «به شکل مشخص نوع کنش رهبری نسبت به شهادت مرتضی، کنش معناداری بود. حضور ایشان بر سر پیکر شهید و شرکت در تشییع ایشان و پیامی که دادند، به نظر من بسیار مهم و معنادار بود. »

مصوبه مهم دولت درباره افزایش حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان در سال ۹۹

در جلسه امروز هیئت وزیران، که به ریاست حجت‌الاسلام روحانی، رئیس جمهوری برگزار شد، میزان افزایش ضریب حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان، وظیفه بگیران و مشترکان صندوق‌های بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح در سال ۱۳۹۹ مشخص شد.

نماز جمعه تهران همچنان برگزار نخواهد شد

فارس نوشت:مسئول دفتر شورای سیاستگذاری ائمه جمعه استان تهران، از لغو نماز جمعه بیست و دوم فروردین‌ماه سال ۹۹ در تمام شهرهای استان تهران خبر داد.

پخت کیک و شیرینی | نکات مهم پیرامون پخت کیک و شیرینی و پف کردن آن

پخت کیک و شیرینی و نکات مهم پیرامون پخت کیک و شیرینی و پف کردن آن و نکات لازم برای پف کردن کیک و شیرینی و روش پخت کیک را در پرشین وی بخوانید

صادق خرازی: رهبری نمی‌گذارند دولت سقوط کند /سردار سلیمانی میلی به ریاست جمهوری ندارد

صادق خرازی، دبیرکل حزب ندای ایرانیان می گوید: رهبری انقلاب نمی‌گذارند که دولت سقوط کند. من احتمال این موضوع را یک در هزار هم نمی‌بینم که رهبری اجازه دهند مجلس وارد استیضاح رئیس‌جمهوری شود مگر این‌که شرایط کشور به گونه‌ای شود که آقای روحانی بخواهد در مقابل همه‌چیز بایستد.

روایتی از جلسات ویژه شمخانی با اصولگرایان و اصلاح‌طلبان

سخنگوی جامعه روحانیت مبارز می گوید:نگاه رهبری معظم انقلاب هم این نیست که دولت باید برود و رئیس جمهور باید استیضاح شود یا استعفا بدهد. نگاه رهبری این است که رئیس جمهور باید تا روز آخر بایستد و کار خودش را انجام دهد.

الگوی یک زنِ پرتلاش، فاطمی و با اخلاق

خانم فاطمه رهبر از زنان انقلابی، ولایی و اهل فضل و تدین بودند که بعد از فعالیت‌های زیادی که در صدا و سیما داشتند، در شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی و در بخش بانوان نقش موثر و فعالی ایفا کردند.

نکات آشپزی | نکات آشپزی و ترفندهای مهم خانه داری که باید هر فردی بداند

نکات آشپزی و آشنایی با نکات آشپزی و ترفندهای مهم خانه داری که باید هر فردی بداند و ترفندهای خانه داری و نکات مهم آشپزی و ترفندهای مهم اشپزی را در پرشین وی بخوانید

یک توصیه به عقلای مجلس آینده

بیماری کرونا این روزها بر حوزه های سیاست، اقتصاد، جامعه و ...سایه انداخته و همه چیز را تحت الشعاع خود قرار داده است.

اگر خورش شور شد چکار کنیم | اگر خورش شور شد چکار کنیم تا شوری آن از بین برده شود

اگر خورش شور شد چکار کنیم و اگر خورش شور شد چکار کنیم تا شوری آن از بین برده شود و چند روش کاربردی برای رفع شوری غذا را در پرشین وی بخوانید

چه کسی کشتی طوفان‌زده وزارت کشاورزی را به ساحل می‌رساند؟

چند ماهی است که گمانه زنی برای سکانداری وزارت جهاد کشاورزی بدون نتیجه ادامه دارد.

روحانی به مردم: از روز شنبه مرحله سخت مبارزه با کرونا شروع می‌شود /آن روز که فهمیدیم کرونا در قم نشر یافته، همان روز از قم هم خارج شده بود - خبرآنلای

روحانی گفت: آن روزی که به ما اعلام شد اول فقط در قم بود و روز بعد اراک را هم اعلام کردند که متوجه شدیم. آن روز که ما فهمیدیم هم در قم شیوع یافته و هم از قم عبور یافته است.

وا نرفتن کوفته تبریزی | نکات مهم وا نرفتن کوفته تبریزی که باید بدانید

وا نرفتن کوفته تبریزی و نکات مهم وا نرفتن کوفته تبریزی که باید بدانید و طرز تهیه کوفته تبریزی و چگونه کوفته خوشمزه ای درست کنیم را در پرشین وی بخوانید

پیام تسلیت روحانی، جهانگیری و لاریجانی به تولیت آستان قدس رضوی

رئیس جمهوری در پیامی درگذشت همشیره مکرمه حجت‌الاسلام و المسلمین احمد مروی را تسلیت گفت و از درگاه ایزدمنان برای آن فقیده سعیده غفران و رضوان الهی مسالت کرد.

تغییر چهره سیاسی پارلمان یازدهم /سونامی اصولگرایان به بهارستان رسید

نتیجه یازدهمین دوره انتخابات مجلس تغییر حداکثری در چهره سیاسی پارلمان را رقم زد و اکثریت نمایندگان مجلس فعلی حداقل برای ۴ سال آینده در پارلمان حضور نخواهند داشت.

روش نرم شدن خلال بادام | روش نرم شدن خلال بادام و خلال پسته در غذاها

روش نرم شدن خلال بادام و روش نرم شدن خلال بادام و خلال پسته در غذاها و نکات درست کردن خلال بادام و خلال پسته درمنزل را در پرشین وی بخوانید

ویدیو - سعید حدادیان : به احترام اقلا ده میلیون خانواده مذهبی ، بهتاش فریبا نباید می‌رقصید آقای تنابنده

سعید حدادیان درباره سریال پایتخت صحبت‌هایی کرد و نسبت به بعضی صحنه‌ها انتقاد کرد.

این زیردریایی ارتش قابل رهگیری و کشف نیست + عکس

باشگاه خبرنگاران جوان نوشت: زیردریایی کلاس غدیر که در مراحل اورهال قرارداشت صبح امروز چهارشنبه ٢٠ فروردین به آب انداخته شد.

جهش تولید را در روزهای کرونایی فراموش نکنیم

سال ۹۸ بسیار سخت و با اتفاقات غیرقابل پیش بینی تمام شد. نه بلاهای طبیعی مانند سیل و زلزله قابل پیش بینی بودند و نه بیماری کرونا که ناگهان آمد و گریبان همه را گرفت.

مطالب مرتبط