چطور |
1 ماه پیش

سبک های فرزند پروری عوامل موثر بر آنها چطور

هر پدر و مادری سبک تربیتی خاص خودشان را دارند و می‌کوشند فرزندانی قوی و موفقتربیتکنند. برخی از والدین سخت‌گیر هستند، در حالی که برخی دیگر ملایم‌تر رفتار می‌کنند. اگر تا به حال سؤال «می‌خواهم چه‌جور والدی باشم؟» به ذهنتان خطور کرده است، باید درباره سبک‌ های فرزند پروری اطلاعاتی کسب کنید. در این مقاله، درباره ۴ سبک فرزندپروری و ویژگی‌های هرکدام صحبت می‌کنیم. با ما همراه باشید.

راهنمای مطالعهنمایش
سبک فرزندپروری یعنی چه؟
انواع سبک‌ های فرزند پروری
کدام سبک فرزندپروری مؤثرتر است؟
تفاوت سبک‌ های فرزند پروری و شیوه‌های فرزندپروری
سخن پایانی
شما بگویید

سبک فرزندپروری یعنی چه؟

ممکن است عبارت سبک‌ های فرزند پروری به گوشتان خورده باشد. روان‌شناسی به‌نام دیانا بامریند در دهه ۱۹۶۰ با بررسی‌ها و تحقیقات فراوان این سبک‌ های فرزندپروری را معرفی کرد. بامریند طی تحقیقاتش پی برد کودکان رفتارهای متفاوتی از خود نشان می‌دهند و هر نوع رفتار با نوع خاصی از فرزندپروری ارتباط دارد.

انواع سبک‌ های فرزند پروری

نظریه بامریند این است که رابطه نزدیکی بین نوع سبک فرزندپروری و رفتار کودک وجود دارد و سبک‌های مختلف فرزندپروری می‌توانند منجر به رشد و نتایج متفاوت شوند.

بامریند در ابتدا بر اساس مشاهده‌ها و مصاحبه‌ها و تحلیل‌های گسترده، این ۳ سبک فرزندپروری را شناسایی و معرفی کرد:

  • مقتدرانه؛
  • مستبدانه؛
  • سهل‌گیرانه.

دایانا بامریند بابت فعالیتش در زمینه طبقه‌بندی سبک‌ های فرزند پروری شناخته شده است، اما مککوبی و مارتین کسانی بودند که در سال ۱۹۸۳ سه سبک فرزندپروری بامریند را با استفاده از چارچوبی دوبعدی گسترش دادند. آنها سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه بامریند را ۲ دسته مجزا کردند:

  • فرزندپروری سهل‌گیرانه؛
  • فرزندپروری طردگرایانه.

۱. سبک فرزندپروری مقتدرانه:تقاضای زیاد و پاسخ‌گویی زیاد

والدین مقتدر از فرزندشان انتظارات زیادی برای رسیدن بهموفقیتو کمال دارند، اما در عین حال صمیمی و پاسخ‌گو هم هستند. این والدین با گفت‌وگوهای باز، ارائه راهنمایی واستدلال‌گری، قوانین و حدومرزهایی را تعیین می‌کنند و به افکار، احساسات و نظرات فرزندان خود گوش می‌دهند و آنها را در نظر می‌گیرند.

این والدین درباره اعمال و رفتارشان به فرزندشان استدلال و توضیح ارائه می‌دهند. با ارائه توضیحات به کودکان آگاهی لازم را به آنها می‌دهند و ارزش‌ها، اخلاقیات و اهداف را به او می‌آموزند. روش‌های انضباطی این والدین نتیجه‌محور است.

والدین مقتدر:

  • مهربان و حامی هستند؛
  • به استقلال فرزندانشان احترام می‌گذارند؛
  • آزادی زیادی برای آنها فراهم می‌کنند؛
  • آنها را برای رسیدن به استقلال بیشتر تشویق می‌کنند؛
  • امکان ارتباط دوطرفه را فراهم می‌کنند.

این سبک از فرزندپروری به سبک فرزندپروری دموکراتیک نیز معروف است. بر اساس تحقیقات بامریند درباره سبک‌های فرزندپروری، فرزندان والدین مقتدر این ویژگی‌ها را دارند:

  • اغلب خوشحال و راضی به نظر می‌رسند؛
  • مستقل هستند؛
  • فعال هستند؛
  • عملکرد تحصیلی بهتری دارند؛
  • عزت‌نفسبالایی دارند؛
  • سلامت روانبهتری دارند؛
  • تمایلات خشونت‌آمیز کمتری دارند؛
  • مهارت‌های اجتماعیخوبی برای تعامل با هم‌سالان دارند.

۲. سبک فرزندپروری مستبدانه:تقاضای زیاد و پاسخ‌گویی کم

کنترلگری زیاد و پاسخ‌گویی کم والدین ۲ ویژگی سبک فرزندپروری مستبدانه هستند. اگرچه شیوه‌های فرزندپروری مستبدانه و مقتدرانه نام‌های مشابهی دارند، چندین تفاوت اساسی دارند. هر دو سبک استانداردهای بالایی را می‌طلبند، اما والدین مستبد با تکیه بر دلایلی مانند «چون من می‌گم باید این کار رو انجام بدی» اطاعت کورکورانه فرزندشان را طلب می‌کنند. آنها با قوانین و دستورات سخت‌گیرانه فقط اجازه ارتباط یک‌طرفه را می‌دهند و هرگونه تلاش برای صحبت‌کردن با استدلال و منطق با این افراد اغلب بی‌نتیجه است.

این والدین طالبنظم و انضباطشدیدی هستند و اغلب از تنبیه شدید مانندتنبیه بدنیهمچون ابزاری برای کنترل رفتار فرزندشان استفاده می‌کنند. روش‌های انضباطی این والدین خودسرانه، آمرانه و سلطه‌جویانه است.

کودکان این والدین ویژگی‌های زیر را دارند:

  • ناراحتی و سرخوردگی بیشتری احساس می‌کنند؛
  • استقلال کمتری دارند؛
  • ناامنی بیشتری احساس می‌کنند؛
  • عزت‌نفس پاییندارند؛
  • مشکلات یا مسائل رفتاری بیشتری دارند؛
  • عملکرد تحصیلی ضعیف‌دارند؛
  • مستعد درونی‌کردن رفتار و مسائل ذهنی هستند؛
  • مهارت‌های مقابله‌ای ضعیفی دارند.

‌۳. فرزندپروری سهل‌گیرانه:تقاضای کم و پاسخ‌گویی زیاد

سبک های فرزند پروری - سهل‌گیرانه

والدین سهل‌گیر برای فرزندشان قوانین و مرزهای بسیار کمی تعیین می‌کنند و تمایلی به اجرای قوانین ندارند. این والدین صمیمی و مهربان هستند و دوست ندارند به فرزندشان نه بگویند یا او را ناامید کنند.

فرزندان والدین سهل‌گیر اغلب ویژگی‌های زیر را بروز می‌دهند:

  • نمی‌توانند از قوانین پیروی کنند؛
  • خودکنترلی برایشان دشوار است؛
  • تمایلات خودمحورانه دارند؛
  • در روابط وتعاملات اجتماعیبا مشکلات بیشتری مواجه می‌شوند.

۴. فرزندپروری طردگرایانه:تقاضای کم و پاسخ‌گویی کم

این دسته از والدین حدومرزهای محکم یا استانداردهای بالایی تعیین نمی‌کنند. آنها به نیازهای فرزندان خود بی‌تفاوت هستند و در زندگی‌شان دخالتی ندارند. این والدین ممکن است خودشان مشکلات روانی مانندافسردگی، آزار جسمی یا بی‌توجهی را در دوران کودکی‌شان تجربه کرده باشند.

فرزندان والدینی با سبک فرزندپروری طردگرایانه این ویژگی‌ها را دارند:

  • عجول هستند؛
  • نمی‌توانند احساساتشان را مهار کنند؛
  • رفتارهای بزهکارانه بیشتری بروز می‌دهند؛
  • مشکلات روانی بیشتری دارند.

کدام سبک فرزندپروری مؤثرتر است؟

بررسی‌ها و تحقیقات چندساله نشان می‌دهد سبک فرزندپروری مقتدرانه بهترین نتایج را برای کودک دارد و روان‌شناسان و روان‌پزشکان این سبک را بهترین سبک فرزندپروری می‌دانند.

این طبقه‌بندی سبک‌های تربیت کودک بیش از ۲۵ سال در کشورهای مختلف بررسی شده است. با اینکه نتایج هر سبک فرزندپروری مطابق انتظار است، ناهماهنگی‌ها و استثنائاتی نیز در برخی زمینه‌ها وجود دارد. عوامل مهمی در تعیین چگونگی رفتار کودک نقش دارند که ۲ مورد از مهم‌ترینشان عبارت‌اند از:

۱. تفاوت‌های فرهنگی و قومیتی

برخی از مطالعات نشان دادند سبک مقتدرانه همیشه با بیشترین پیشرفت تحصیلی مرتبط نیست، مثلا محققان دریافتند دانش‌آموزان آفریقایی‌آمریکایی که والدینشان سبک فرزندپروری مقتدرانه را دنبال می‌کنند بدون حمایت هم‌سالانشان از نظر تحصیلی عملکرد خوبی ندارند. برخی بررسی‌ها هم نشان دادند دانش‌آموزان آسیایی‌آمریکایی با سبک فرزندپروری مستبدانه و داشتن حمایت هم‌سالان بهترین عملکرد را در مدرسه دارند.

۲. سرشت و خلق‌وخوی کودک

رفتار خود کودک می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر عملکرد او باشد. مثلا وقتی کودکان حساس‌تر هستند، ممکن است همین روحیه زودرنجی باعث شود والدینشان سبک تربیتی خود را مقتدرانه‌تر کنند.

با این تفاسیر، به نظر می‌رسد سبک فرزندپروری تنها عامل تعیین‌کننده رفتار کودک نیست و تفاوت موقعیت اجتماعی و خلق‌وخوی کودکان نیز می‌تواند تفاوت‌هایی ایجاد کند.

تا به امروز هیچ مطالعه‌ای به‌طور قطعی مزایای فرزندپروری مقتدرانه را رد نکرده است، در حالی که بسیاری دیگر مزایای آن را نشان داده‌اند و همچنان سبک فرزندپروری مقتدرانه توصیه‌شده‌ترین سبک فرزندپروری محسوب می‌شود.

تفاوت سبک‌ های فرزند پروری و شیوه‌های فرزندپروری

یکی دیگر از مؤلفه‌هایی که می‌تواند بر نتیجه تأثیر بگذارد، تمایز سبک فرزندپروری و شیوه فرزندپروری است. سبک فرزندپروری جوی عاطفی و کنترل‌شده است که والدین در آن فرزندان خود را تربیت می‌کنند، در حالی که شیوه فرزندپروری اقدامات خاصی است که والدین برای تربیت فرزندشان به کار می‌گیرند. حتی والدینی که سبک فرزندپروری یکسانی دارند، ممکن است روش‌ها یا رویکردهای متفاوتی را برای فرزندپروری انتخاب کنند.

سخن پایانی

وقتی صحبت از سبک‌های فرزندپروری به میان می‌آید، نمی‌توانیم سبکی مشخص را بهترین سبک بنامیم.

والدین موفق بسته به موقعیت می‌دانند چه زمانی باید سبک تربیتی‌شان را تغییر بدهند. مثلا والدین مقتدر ممکن است بخواهند در شرایطی خاص، مثل وقتی کودک بیمار است، کمی از سخت‌گیری‌هایشان بکاهند و سهل‌گیرتر شوند یا ممکن است والدین سهل‌گیر در شرایطی، مانند زمانی که کودک در خطر است، سخت‌گیرتر شوند.

بهتر است بسته به شرایط و موقعیت و عوامل مهم دیگر، سبکی را انتخاب کنید که مناسب فرزندتان است. باید سبکی را به کار بگیرید که برای خانواده شما بهترین کارایی را دارد.

شما بگویید

شما برای فرزندتان از کدام سبک فرزندپروری استفاده می‌کنید؟ به‌نظرتان بهترین و بدترین سبک‌ها کدام‌ها هستند؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمندتان درباره سبک فرزندپروری را با ما و کاربران عزیزمان در میان بگذارید.



#‌سلامت_کودک منبع: چطور

بیشتر...


تبلیغات

تبلیغات

مطالب مرتبط

یکی از سرگرمی‌هایی که تقریبا تمام طرف‌داران فیلم و سریال‌ها، به‌ویژه انیمه‌بین‌ها، در سراسر جهان دوست دارند انجام کاسپلی است. هرچند در کشور ما این کار

2 ماه پیش

فواید یادگیری موسیقی برای کودکان در جنبه‌های مختلف زندگی فردی و مهارت‌های اجتماعی آن‌ها دیده می‌شود و آن‌ها را به افرادی خلاق تبدیل می‌کند.

5 ماه پیش

خیانت عاطفی به معنای برقراری ارتباط عاطفی با فرد دیگری غیر از شریک زندگی‌تان است. در این خیانت ممکن است خبری از رابطه جنسی نباشد.

1 سال پیش

برای اینکه هم از فواید دویدن برخوردار شویم و هم از این آسیب‌دیدگی‌ها در امان بمانیم، می‌توانیم آن را بادویدن در آب جایگزین کنیم.

1 ماه پیش

پری‌بیوتیک‌ها در تأمین مواد مغذی‌ برای سلول‌های روده بزرگ و سلامت دستگاه گوارش نیز مؤثرند. با بهترین منابع پری بیوتیک آشنا شوید.

1 سال پیش

در رویدادهای خاص چگونه سخنرانی کنیم؟ آیا اصول خاصی وجود دارد که باید به آنها پایبند باشیم؟ در این مطلب با اصول سنخرانی در رویدادهای خاص آشنا می‌شوید.

12 ماه پیش

در مصاحبه‌ شغلی علاوه بر سوال‌ در مورد حقوق و مزایای کار، باید سوالات دیگری مثلا در مورد اهداف و برنامه‌های شرکت از کارفرما بپرسید.

1 سال پیش

آموزش کار گروهی به بچه ها اهمیت بسیاری دارد؛ کودکان می‌توانند با بازی یا فعالیت‌های مرتبط با استعدادشان تعامل با تیم را یاد بگیرند.

2 ماه پیش

نمودار رشد کودک شاخصی برای بررسی رشد کودک است. نمودارهای مختلفی برای اندازه‌گیری شاخص‌های مختلف در پسران و دختران وجود دارد.

10 ماه پیش

بیشتر...